فیلمی پر فراز و نشیب با فیلمنامه ای بی پایان

نقد فیلم پل خواب 

خلاصه فیلم:

شهاب پسر جوانی است که در آستانه ازدواج پول هایش را بالا می کشند و ورشکست می شود. پول بهره ای می گیرد و در پرداخت قسط های آن نیز ناموفق است. فشارهای مالی از یک طرف و فشارهای نامزدش از طرف دیگر باعث کشیده شدن او با جریانات ناخواسته و دست زدن به کاری غیرقابل انتظار می شود. 

نقد فیلم:

در کل اگر بخواهیم در نظر بگیریم سینمای ایران با مقوله ی اقتباس درهم آمیختگی و حتی آشنایی عمیق و بالایی ندارد و با مطلع شدن اقتباس یک اثر سینمایی آن هم از یک نویسنده بزرگ و صاحب نام مثل داستایوسکی و آن هم از داستان جنایت و مکافات که در سینمای جهان هیچ وقت اثر قابل تحسینی از آن ساخته نشده شخصاً بسیار ذوق زده و برای دیدن آن لحظه شماری می کردم ولی با دیدن فیلم متوجه شدم که متاسفانه این اثر فقط اسم جنایت و مکافات را یدک می کشد! هر چند ادعا شده که فیلم "برداشت آزادی از داستان جنایت و مکافات است" ولی باز نمی توان گفت که این فیلم اقتباسی از آن داستان فوق العاده است و در بهترین حالت میتوان آن را منشأ الهام و سرچشمه افکار نویسنده دانست.

از منشأ خلق فیلمنامه که بگذریم به خود فیلمنامه و فیلم می رسیم. فیلمنامه که ظاهراً همه چیزش سر جایش قرار دارد و از سه پرده و دو نقطه ای اوج و چندین بزنگاه تشکیل شده است. در پرده ای اول معرفی شخصیت ها را داریم، در گره افکنی شروع مشکلات شهاب، در پرده دوم درگیری با مشکلات و در باتلاق فرو رفتن شهاب، در گره گشیایی قتل و در نهایت در پرده سوم هیچ! اگر از پرده ی سوم صرف نظر کنیم تمام اجزای کلی فیلمنامه سرجای خود قرار دارد ولی فقط ظاهراً سرجای درستی هستند نه عملکردی درست! معرفی شخصیت هایی که آرام آرام به داستان سُر می خورند و هیچ معرفی شخصیت درستی برای مخاطب نمی شود. گره افکنیی که آن قدر ضعیف و بی جان و بی روح است که اصلاً انگار اتفاق نیافتاده و این برداشت را می دهد که تا سکانس قتل یک پرده است و بعد از آن هم یکی! این به ظاهر نقطه ی عطف تا حدی بی جان است که داستان را تا لب پرتگاه می برد و همین ضعیفترین وجه فیلمنامه می شود. پرده ی دوم که شهاب درگیر مواد مخدر، فشار های مالی و رابطه عاطفی که لب مرز قرار دارد به خودی خود می تواند جذاب و مخاطب پذیر باشد ولی به خاطر گره افکنی بسیار ضعیف باعث فاصله مخاطب با درگیری های شهاب و عدم همذات پنداری می شود. و نهایتاً گره گشایی که آنقدر قوی است که ترجیح میدهم به صورت جدا به آن بپردازم و در آخر پرده ی نهایی که مخاطب منتظر یک شوک بزرگ و تیر خلاص است به یکباره سقوط می کند و تمام!!! 

سکانس قتل زنان توسط شهاب که یک سکانس پلان کم نظیر در سینما ماست به حدی قوی است که تپش قلب مخاطب را بالا می برد و او را روی صندلی میخ کوب می کند. در این سکانس دوربین برای کسری از ثانیه شهاب را رها نمی کند و با نفس نفس زدن او نفس نفس می زند و با گریه کردن او گریه! در این سکانس بالاترین سطح کیفی که ساعد سهیلی در طول کل فیلم هایش از خود با جا گذاشته بود را انجام داد و در کنار دکوپاژ عالی سکانس به یک تکه ی فوق العاده تبدیل شد که در ستایش آن می توان صفحه ها نوشت و انگار یک پرنده است که اوج می گیرد و از داستانی با ریتم پایین و داستان گویی ضعیف جدا می شود ولی متاسفانه و متاسفانه و بازهم متاسفانه به یکباره سقوط و پایان قصه گویی و یک پایان ویرانگر! چرا اینقد اوج گیری و چرا اینقدر فرود؟! البته فراز و نشیب هایی در کل فیلم بود که بعضاً برای مخاطب نیز جالب توجه است ولی هیچ کدام اینقدر اختلاف نداشتند و شبیه به قله و دره آن هم پشت سر هم نبودند.

از فیلمنامه بگذریم با سایر ارکان فیلم میرسیم. بازی ساعد سهیلی در نقش شهاب که کارکتر اصلی این فیلم است بجز سکانس قتل در سطح بالا و قابل ستایشی نبود. بازی هومن سیدی هرچند به شخصیت محسن پل خواب می آمد ولی دقیقاً از کارکتر و بازیش در فیلم عاشقانه کپی شده بود. بازی زنجان پور که بجز پلان شعار زده ی گرانی دلار و گرانی یورو و از بین رفتن معرفت مردم که انگار سخنرانی می کند که مشکل فیلم نامه است نه بازیگری و همچنین بازی خانمان افشار و تسلیمی از درجه کیفی نسبتاً بالا و قابل قبولی برخوردار بود.

از همه اینها بگذریم به قوی ترین نکته فیلم یعنی موسقی خوب و به جای آن می رسیم. در دو جا موسیقی دقیقاً برای آن سکانس ها خلق شده بود و مثل تار و پود در شاکله فیلم تنیده بود اولی سکانس خورد شدن شخصیت شهاب در مهمانی زن پولدار و دومی سکانس از بین بردن جنازه ی ها. بدون شک موسیقی تاثیرگذاری این دو سکانس مهم و حتی کل فیلم را روی مخاطب دو چندان کرد.

در مجموع برای یک فیلم اولی اثر قابل قبولی است و در سینما در حال نزول و تجاری این روزهای کشور اثری در خور دیدن است.

جمع بندی کلی:

داستان خوب، پرداخت های ضعیف، ضعیف و حتی می شود گفت نبود نقطه ی عطف اول، انفجار در نقطه ی عطف دوم و سقوط در انتها، کارگردانی خوب با دکوپاژ خیلی خوب، موسیقی متن عالی، بازی های متوسط رو بالا، میزانسن و طراحی صحنه و لباس خوب که به فیلم و وضعیت و شرایط کارکترها و لحظه می آمد.

نمره ی کلی:

4 از 10