تحلیل فیلم فروشنده
اینکه آقای اصغر فرهادی از نمادهای ماسونی در فیلمش استفاده کرده دو علت می تواند داشته باشد :
1- فرهادی از سر فریب کاری می خواهد بگوید ما هم بعله تا مثلاً دستگاه های امنیتی و نیروهای انقلابی روی او حساس شوند و این موجب شهرتی دوچندان برای او شود . 2- حالت دیگر قضیه این است که شاید آقای فرهادی هم واقعاً بعله . کسی چه می داند . خودشان که در این فیلم خیلی اصرار داشتند ما هم بعله...
دوجور می شود فیلم را تحلیل کرد :
1- اینکه فیلم یک فیلم نمادین سیاسی باشد
2- فیلم یک درام اجتماعی باشد
اگر فیلم یک درام اجتماعی باشد سکانس های زیر بصورت یک چهارپاره خالی از معنی و منفک از هم در می آیند .
1- خراب شدن خانه در اول فیلم .
2- فیلم گاو که در طول فیلم پخش می شود .
3- نمایشنامه مرگ فروشنده اثر آرتور میلر .
4- خود داستان اصلی فیلم بعلاوه تیتراژ اولیه فیلم و سکانس هایی که در طول تحلیل به آنها اشاره خواهیم کرد همه بدون معنا خواهند شد و اثر خالی از هر گونه روند منطقی خواهد بود در این صورت باید فرض کنیم که نویسنده و کارگردان این فیلم یک نوجوان 12 ، 13 ساله بوده است .فیلم ، یک فیلم کاملاً نمادین است یک فیلم نمادین سیاسی و به هیچ عنوان یک درام اجتماعی نیست و اجزای فیلم با وسواس و دقت بسیار بالا بکار گرفته شده اند و هیچ چیز تصادفی و سهل انگارانه مطلقاً در فیلم وجود ندارد .
دیالوگ ها با وجود اینکه صحبت های روزمره هستند اما چون در جای درست و بصورت نمادین استفاده می شوند معانی بزرگ و محکمی پیدا می کنند .
تکنیک دوربین سردست ( یا دوربین روی کول ) برای این است که بیننده بفهمد که با یک مستند و یک واقعیت طرف است و نه یک داستان ساختگی و این از نقاط قوت فیلم می باشد و نه از نقاط ضعف فیلم ، چون فرهادی بخاطر محذوراتی که دارد اول فیلم نمی تواند به این موضوع اشاره کند لذا با تکنیک دوربین سر دست این را بیان می کند چرا که دوربین سر دست اصالتاً برای تهیه گزارش و مستند است و این روش فیلمبرداری کاملاً عامدانه و از سر انتخاب و تفکر بوده است .برای اینکه متوجه شوید مرد متجاوز کیست خطوط سبز را دنبال کنید.
عدد های اول سطر ها دقایق گزینش شده فیلم می باشند
.1- چند لحظه اول فیلم صحنه تاریک است و سپس روشن و خاموش می شود کنایه از اینکه ما می خواهیم صحنه را برای شما روشن کنیم تا ببینید چه چیزهای بزرگی در آن وجود دارد .
2- بعد تابلو روشن می شود که روی آن نوشته ، کازینو ، یعنی اصغر فرهادیمیخواهد داستان جایی را روایت کند که در آن تجاوز های زیادی انجام شده است .در ادامه متوجه می شویم که اصغر فرهادی می خواهد سرگذشت ایران را روایت کند.مرگ فروشنده اثر آرتورمیلر بخش کوچکی از زمان فیلم را تشکیل می دهد اگر فیلم یک درام اجتماعی است چرا تیتراژ فیلم به این موضوع اشاره دارد .
قطعاً فیلم یک فیلم نمادین سیاسی است .
یکی از نکات بسیار کلیدی برای فهمیدن معمای فروشنده همین مفهوم کازینو است
.از نگاه اصغر فرهادی این قدر به این سرزمین تجاوز شده است که اگر بخواهیم برای آن نمادی در نظر بگیریم کازینو است
.2- ساختمان درحال فرو ریختن و مردم درحال تخلیه ساختمان ، در فیلم های نمادین فرو ریختن یا آتش گرفتن ساختمان نشان از فرو پاشی حکومت ها دارد مانند فیلم رابین هود که در آخر فیلم قصر پادشاه آتش می گیرد یا قسمت سوم ارباب حلقه ها که در آن ساختمانی که نماد حکومت شر است فرو می ریزد یا فیلم های دیگر، با این مقدمه روشن می شود که این سکانس از فیلم اشاره دارد به فرو پاشی حکومت شاهنشاهی ، رفت و آمد افراد هم در پله ها یاد آور جنگ و گریز بین مردم و ماموران شاه و تظاهرات آن دوران است.
اگر فیلم نمادین نبود و یک درام اجتماعی بود می توانست اینطور باشد که اجاره آنها سر آمده و صاحب خانه حاضر به تمدید قرارداد اجاره نیست .فیلم قطعاً یک فیلم نمادین است .
4- حسین نامی که لباس سبزی پوشیده و ناتوان در خانه گرفتار شده و توان بیرون رفتن از خانه را ندارد و عینکی هم هست به کمک عماد بیرون برده می شود . اون چیه درازس ، زردس ، موزس ( میر حسین موسوی )
آقای فرهادی دیگه چه خبر ؟....
اگر فیلم یک درام اجتماعی بود چه نیازی به وجود این صحنه است ؟ چه کار کردی این صحنه دارد ؟!!!!!وقتی خانه در حال خراب شدن باشد طبیعی است که به یک حیوان هم باید کمک کرد چه برسد به یک انسان
.4- حسین می گوید : عینکم و مادرش جواب می دهد عینکت را هم می آورم و بعد دو عدد شیشه را نشان می دهد که ترک بر می دارد .عینک برای خوب دیدن و مطالعه است کنایه از اینکه اگر خوب و با دقت نگاه کنی دیدگاه و بینشی که از قبل وجود داشته دچار شکست و فروپاشی خواهد شد . هرکس اندک سوادی در حوزه ادبیات و فیلم داشته باشد می فهمد که تصویر بالا یک تصویر کاملاً نمادین است
. 4- بعد ماشینی را نشان می دهد که مشغول گود برداری است ، یعنی می خواهیم دست به یک کاوش عمیق بزنیم حتی اگر بعضی چیزهای مهم خراب شود .
4- اول نام فیلم ( فروشنده ) می آید بعد نام فرهادی . آیا فرهادی می خواهد داستان یک فروشنده را روایت کند ؟ یا خود فروشنده است و می خواهد یک فروش را روایت کند یا ...قضاوتش با شما .
5:12- می گوید بچه ها نمی خواهد خرت و پرت زیادی همراه خود بیاورید . همه چیز خانه ما هست . شهاب حسینی و همسرش برای مدتی کوتاه و به صورت موقت به خانه این فرد می روند که در زندگی خارج از فیلم مهدی ( کوشکی ) است که نماد دولت موقت و مهدی (بازرگان ) است و برای مدت کوتاهی تا تشکیل جمهوری اسلامی امور را در ایران در دست گرفته بود.
5:43- تابلو زن کاملاً پوشیده (جمهوری اسلامی ) در طاقچه و تابلوی زنی که موهای سرش پیداست (رژیم شاهنشاهی ) اما تابلو بر زمین افتاده .یعنی رژیم شاهنشاهی سقوط کرد و جمهوری اسلامی آغاز شد . 6- تابلوی سر برهنه ای که بر روی زمین افتاده
فیلم یک فیلم نمادین است نه یک درام اجتماعی
جهت خواندن تحلیل کامل فیلم همراه با نکته هایی که از فیلم بصورت عکس گزینش شده است به آدرس زیر مراجعه فرمائید .
با تشکر
نقد جوان http://naghde-javan.blog.ir/