تاثیر قطعیهای مکرر برق بر اقتصاد سینما /خاموشیهایی که پرده نقرهای را سیاه میکند
سیده فاطمه صادق- سلام سینما: اما ایران تنها کشوری نیست که با این چالش روبروست؛ تجربه قطعی برق و تاثیر آن بر اکران فیلمها در سراسر جهان، از آمریکا و هند گرفته تا پاکستان و اروگوئه نشان میدهد چگونه زیرساختهای ناکافی میتواند عرصههای فرهنگی را تحت تاثیر قرار دهد؛ هرچند در کشورهای توسعهیافته این قطعیهای برق جهانی همچون ایران موضوعی مکرر و هرساله نیست.
تاثیر قطعی برق بر سینماهای جهان
در طول دهههای گذشته، قطعیهای برق در کشورهای مختلف جهان بارها و بارها بر فعالیتهای عمومی از جمله اکران فیلمها در سینماها تاثیر گذاشتهاند. این رخدادها، بسته به شدت و گستردگیشان، نهتنها تجربه تماشای فیلم را برای تماشاگران خراب کرده، بلکه به لحاظ اقتصادی نیز به صنعت سینما ضربه زدهاند.
ایالات متحده - 2003:
یکی از بزرگترین قطعهای برق در تاریخ آمریکا در سال 2003 در منطقه شمال شرق این کشور رخ داد. این قطعی برق گسترده که بیش از 50 میلیون نفر را تحت تاثیر قرار داد، باعث شد که بسیاری از سینماها در ایالتهای نیویورک، نیوجرسی و بخشهایی از کانادا تعطیل شود. در آن زمان فیلمهای محبوبی مانند Pirates of the Caribbean: The Curse of the Black Pearl، Finding Nemo و Terminator 3: Rise of the Machines در حال اکران بودند. بسیاری از تماشاگران که به دیدن این فیلمها رفته بودند، مجبور شدند به دلیل خاموشیهای ناگهانی، سالنهای سینما را ترک کنند.
هند - 2012:
در جولای 2012، هند با یکی از بزرگترین قطعهای برق در تاریخ خود مواجه شد که بیش از 600 میلیون نفر را تحت تاثیر قرار داد. این قطعی برق که در دو مرحله رخ داد، بسیاری از سینماها در دهلی نو و دیگر شهرهای بزرگ هند را به تعطیلی کشاند. در آن زمان فیلمهای معروفی مانند The Dark Knight Rises، Ek Tha Tiger و Barfi! در حال اکران بودند. این فیلمها که همگی از پرفروشترینهای زمان خود بودند، به دلیل قطعیهای مکرر برق با کاهش چشمگیر مخاطبان مواجه شدند.
پاکستان - 2021:
در ژانویه 2021، قطعی برق گستردهای در پاکستان رخ داد که تقریباً تمامی مناطق این کشور را تحت تاثیر قرار داد. این خاموشی که به مدت چند ساعت طول کشید، سینماهای سراسر کشور را تعطیل کرد. به دلیل همهگیری کووید-19، بسیاری از سینماها قبلاً با محدودیتهایی مواجه بودند و این قطعی برق، ضربه دیگری به این صنعت وارد کرد. در آن زمان فیلمهای جدید کمی در حال اکران بودند، اما فیلمهایی مانند Tenet و Wonder Woman 1984 که به صورت محدود نمایش داده میشدند، تحت تاثیر این قطعی برق قرار گرفتند.
آرژانتین و اروگوئه - 2019:
در ژوئن 2019، یک قطعی برق گسترده تقریباً کل جمعیت آرژانتین و اروگوئه را بدون برق گذاشت. این قطعی گسترده که به مدت چند ساعت به طول انجامید، سینماهای هر دو کشور را به تعطیلی کشاند. فیلمهایی مانند Toy Story 4، Spider-Man: Far From Home و The Lion King (2019) که همگی از فیلمهای پرفروش و محبوب بودند، در آن زمان در حال اکران بودند. بسیاری از تماشاگران در میانه تماشای فیلم با خاموشی مواجه شدند و سینماها مجبور به لغو نمایشها شدند.
بریتانیا - 2019:
در آگوست 2019، بریتانیا با قطعی برق بزرگی مواجه شد که حدود یک میلیون نفر را تحت تاثیر قرار داد. این قطعی برق که به دلیل مشکلات فنی در شبکه برقرسانی رخ داد، برخی از سینماها را به تعطیلی کشاند. فیلمهای پرفروشی مانند Fast & Furious Presents: Hobbs & Shaw، The Lion King (2019) و Once Upon a Time in Hollywood در آن زمان در حال اکران بودند و بسیاری از تماشاگران نتوانستند به تماشای کامل فیلمهای مورد علاقه خود بپردازند.
آفریقای جنوبی - سالهای متعدد:
آفریقای جنوبی در سالهای 2008 و 2019 با قطعیهای برق دورهای (که به عنوان "مدیریت بار" شناخته میشود) مواجه شد. این قطعیها که به دلیل کمبود منابع انرژی رخ میداد، به تعطیلی بسیاری از سینماها منجر شد. در سال 2008، فیلمهای محبوبی مانند The Dark Knight، Mamma Mia! و Kung Fu Panda در حال اکران بودند و در سال 2019 نیز فیلمهای پرفروشی مانند Avengers: Endgame، Joker و Frozen II در سینماها نمایش داده میشدند. هر دو دوره قطعی برق به طور قابل توجهی بر حضور تماشاگران در سینماها تاثیر گذاشت.
قطعی برق و سینماهای ایران در سالهای مختلف
ایران نیز در سالهای مختلف با چالشهای مشابهی مواجه شده است. قطعیهای برق مکرر در فصول گرم سال، تاثیرات زیادی بر سینماهای کشور داشته و گاه باعث لغو نمایشها و یا کاهش مخاطبان شده است.
تابستان 1390 (2011):
در تابستان 1390، ایران با قطعیهای مکرر برق مواجه شد که به دلیل افزایش مصرف برق در فصل گرما رخ داد. این قطعیها برخی از سینماها را تحت تأثیر قرار داد و باعث لغو یا به تأخیر افتادن نمایشها شد. در این زمان، فیلمهای محبوبی مانند جدایی نادر از سیمین، اخراجیها 3 و ورود آقایان ممنوع در حال اکران بودند. این فیلمها به دلیل قطعیهای برق، با چالشهایی در جذب مخاطب مواجه شدند.
تابستان 1397 (2018):
در تابستان 1397، کشور با قطعیهای مکرر برق روبرو شد که بر فعالیتهای روزمره از جمله سینماها تاثیر گذاشت. فیلمهای هزارپا، تنگه ابوقریب و دشمن زن در این زمان در حال اکران بودند و برخی از اکرانهای این فیلمها به دلیل قطعی برق با مشکلاتی مواجه شد.
تابستان 1400 (2021):
در تابستان 1400، به دلیل کمبود برق و افزایش مصرف، قطعیهای گستردهای در سراسر کشور رخ داد. فیلمهای دینامیت، درخت گردو و مدیترانه که از فیلمهای پرفروش و محبوب این دوره بودند، همزمان با این قطعیها در حال اکران بودند. این فیلمها به دلیل قطعی برق در برخی سینماها، با لغو نمایشها و کاهش مخاطبان مواجه شدند.
زمستان 1399 (2021):
در زمستان 1399، به دلیل کمبود گاز و استفاده از مازوت در نیروگاهها، قطعیهای برق در برخی مناطق کشور رخ داد. در این دوره، فیلمهای بیهمهچیز، شنای پروانه و آبادان یازده 60 به صورت محدود اکران شدند. قطعی برق در این دوره نیز به تعطیلی موقت برخی سینماها و اختلال در نمایش این فیلمها منجر شد.
تلاش برای نجات سینمای خاموش!
قطعی برق، فارغ از کشور یا منطقه، تاثیرات گستردهای بر زندگی روزمره مردم و صنایع مختلف، از جمله سینما، دارد. تجربه کشورهای مختلف نشان میدهد که چگونه زیرساختهای ناکافی میتواند عرصههای فرهنگی و تفریحی را تحت تاثیر قرار دهد. در ایران نیز همانطور که در تابستان ۱۴۰۳ شاهدیم، قطعیهای مکرر برق به تعطیلی و اختلال در فعالیت سینماها انجامید. با توجه به محبوبیت سینما به عنوان یکی از اصلیترین سرگرمیهای مردم، این قطعیها نهتنها به صنعت سینما آسیب میزند، بلکه تجربه فرهنگی و اجتماعی تماشاگران را نیز تحت تاثیر قرار میدهد.
در نهایت، لازم است تا مسئولان با توجه به اهمیت زیرساختهای انرژی در پایداری فعالیتهای فرهنگی و اقتصادی، برنامههای جامعتری برای مدیریت بحرانهای انرژی و جلوگیری از قطعیهای برق به اجرا بگذارند. سینما به عنوان یک رسانه جمعی و مهم، نقشی اساسی در فرهنگسازی و تقویت هویت ملی دارد و باید با اقدامات مؤثر و برنامهریزیهای مناسب، از آسیبهای ناشی از قطعی برق محافظت شود.