پلاسکو

"چهار راه استانبول"

کارگردان  : مصطفی کیایی

تهیه‌کننده : مصطفی کیایی

نویسنده : مصطفی کیایی

بازیگران : بهرام رادان ، محسن کیایی ، سحر دولتشاهی ، رعنا آزادی‌ور ، ماهور الوند ، مهدی پاکدل ، مسعود کرامتی ،  خسرو احمدی و ... 

مدیر فیلمبرداری : حسین جلیلی

صدابردار : امیرنوبخت

طراح صحنه : حجت اشتری

طراح گریم: عباس عباسی

تدوین : نیما جعفری جوزانی

مدیر تولید : سجاد رحیمی

توضيحات : 

مصطفی کیایی از کارگردانهای پرکار سینمای ایران است که پس از فیلمهای موفق "بعد از ظهر سگی سگی" ، " ضدگلوله" ، "خط ویژه" ، "عصر یخبندان" و "بارکد" در ششمین فیلم بلند سینمایی خود پس از گذشت یکسال از ماجرای حادثه ساختمان پلاسکو به ماجرای اتفاقات پنجشنبه سیاه پلاسکو و در نگاهی متفاوت‌تر به معضل بیکاری جوانان و آسیب های نشات گرفته از آن پرداخته است ؛ وی که از سال ۸۸ تا کنون با ۶ فیلم در ادوار مختلف جشنواره حضور پیدا کرده است و همواره یکی از فیلمهای حاضر در رقابت بهترین فیلم از نگاه مخاطبین بوده است ؛ مصطفی کیایی خوب قصه می‌گوید و خوب کشمکش و گره در فیلمنامه‌اش قرار می‌دهد و استاد پیچیدگی و ریتم تند در سینماست و مخاطب او را به همین عنوان می‌شناسد ، او که فیلمنامه‌های آثارش را هم می‌نویسد، در وجه تماتیك، وجوه مشترکی را در فیلمهایش دنبال می‌کند؛ از جمله جوانانی ناكام و سرگردان كه در گذران عمر خود درمانده‌اند و تماشاگر عام هم از روند فیلم‌های کیایی خسته نمی‌شود و طنازی‌ها و شیرینی‌های شخصیتهای فیلمهایش که در بارکد و چهارراه استانبول بر عهده برادرش محسن کیایی بوده است، فضایی دلچسب و خوشایندي را برای تماشاگران فراهم می‌کند ؛ اين فيلم نيز همانند پنج فيلم قبلي كارگردانش فيلمي پر بازيگر محسوب مي شود و از زوج بهرام رادان و محسن كيايي در كنار سحر دولتشاهي استفاده كرده است، چهارراه استانبول فیلمی که هم جدی و مخاطره آمیز است و هم خنده دار و محل بذله گویی! درواقع هیجان همراه با موقعیت های کمیک، که در فیلم های سابق او مانند خط ویژه و بارکد نیز شاهد آن بودیم.

فيلم چهارراه استانبول با نام قبلي پلاسكو همانطور كه از نامش پيداست به حادثه تلخ پلاسكو اشاره دارد ، با اینکه فیلمنامه چهار راه استانبول به حادثه ساختمان پلاسکو و شهدای آتش نشان اشاراتی دارد اما بايد اين را در نظر گرفت كه فيلم درمورد خود ساختمان پلاسكو نيست و نویسنده براي افزودن درام فیلم ، قصه اش را به حادثه پلاسكو گره مي زند، جدیدترین اثر کیایی هر چند به سوژه ای ناب و تازه در قالب ژانر درام اجتماعی پرداخته اما در این اثر به یکی از معضلات اصلی اقتصاد کشور که همان بی توجهی به تولید داخل و قاچاق کالاهای خارجی است نیز اشاره کرده است ، قصه فيلم از اين قرار است كه بهمن با بازی بهرام رادان و احد با بازی محسن کیایی از کسبه ساختمان پلاسکو هستند که به دلیل ورود اجناس چینی توليدي ورشكسته اي دارند و از دست طلبكاران و اهالي پلاسكو فراري اند، از طرفي شب حادثه پلاسكو ، لادن ( نامزد احد ) با بازی ماهور الوند به واسطه دعوایی که با پدر خود با بازی مسعود کرامتی داشته از خانه فرار كرده و احد او را در مغازه ي غلامرضا با بازی خسرو احمدی كه در آنجا كار مي كند مخفي مي كند و به همراه بهمن به مكاني براي قمار در شمال شهر ميروند، آنها بی خبر از همه جا وقتی متوجه می شوند که پلاسکو آتش گرفته است، خودشان را به داخل ساختمان آتش گرفته میرسانند و متوجه می شوند پیش از آنها ، آتش نشانان لادن را از حبس در تولیدی نجات داده اند، آنها به همراه لادن به انباری پلاسکو میروند و آن روز بهترين زمان براي فرار از دست طلبكارها هست و ماجرای پلاسکو و روز حادثه کمک می کند تا بهمن و احد با اقداماتی که انجام می دهند نام خود را جزو حبس شدگان زیر آوار پلاسکو جای دهند و ...

چهاراره استانبول همان مسیری را می رود که بارکد ، عصر یخبندان و سایر آثار کیایی پیموده اند، در این دسته همواره جوانانی زحمتکش و گرفتاری که در تلاشی تراژیک برای بهبود وضعیت اقتصادی خود با بن بست روبرو شده اند، تلاش می کنند تا با استفاده از میان بر عقب ماندگی مالی خود را جبران نمایند و در این میان بیش از هر چیز تقدیر است که مسیر زندگی آن ها و به طبع آن مسیر داستان را تغییر می دهد، تنها تفاوت چهار راه استانبول با فیلمهای سابق فیلمساز این است که مصطفی کیایی در فیلم هایی چون خط ویژه و بارکد ژانری اجتماعی و قالبی انتقادی را به نمایش کشید که طی آن بدون نام بردن از فرد یا شخص حقیقی و حقوقی خاص، فقط به کلیت برخی سوء استفاده ها و رفتارهای ساختارشکنانه مسئولان پرداخته بود اما این بار شیوه ای که در چهار راه استانبول اتخاذ کرده بیش از آنکه شباهت به یک ژانر اجتماعی داشته باشد، رویکردی حزبی و جناحی را شامل شده است ، از انتقاد به نحوه مدیریت در روز حادثه تا اشاره به کالاهای قاچاق و خارجی موجود در پلاسکو که نفس تولیدکنندگان داخلی را گرفته است و از زبان فرمانده میدانی آتش نشانان اینگونه مطرح می کند که مقصر اصلی بحران پلاسکو همان کسی است که این مدیریت بحران را برعهده گرفته است و از شهردار وقت تهران به عنوان مقصر اصلی بحران نام می برد.

فیلم خیلی جذاب و بدون مقدمه زیاد شروع می‌شود و شخصیت‌ها و روابطشان به خوبی به مخاطب معرفی می‌شود تا زمانی که به ماجرای پلاسکو و فروریختن ساختمان می‌رسیم و یکی از معایب فیلمنامه همین قسمت است ؛ در واقع بعد از فروپاشی ساختمان پلاسکو بار دراماتیکی فیلم رو به افول می گذارد و با آزادی احد و بهمن از زیر آوار فیلم عملاً به پایان میرسد و مابقی توضیحات اضافه ای است که به کار داستان نمی آید ، نه گل دادن فرنگیس با بازی سحر دولتشاهی به آتش نشانها، نه دعوای قمارباز با بازی سعید چنگیزیان با همسرش و نه فریادهای شعاری فریبرز ( رییس تیم عملیاتی آتش نشانان ) با بازی مهدی پاکدل بر آوارهای به جا مانده از پلاسکو. 

در فيلم چهار راه استانبول كارگردان بر روی لبه تیغ حرکت کرده است و دست به كاري بسيار مشكل زده و در كنار فيلم نامه اي درام كه به حادثه بسيار تلخ پلاسكو اشاره دارد با استفاده از طنز موقعیت و کلامی سعی بر کم کردن تلخی زیاد داستان کرده است و بازيگران در موقعيت هايي طنازي مي كنند به طوریکه در سینما هم شاهد قهقه های تماشاگران و هم جاری شدن اشک آنها خواهیم بود ، به عبارتی دیگر چهار راه استانبول به معنای واقعی هم میخنداند و هم می گریاند ، فيلم چهار راه استانبول پلانهای جذاب کم ندارد و همه چيزش سر جاي خودش است و همه چيز خوب از آب درآمده علي الخصوص جلوه هاي ويژه فوق العاده فيلم که از نقاط قوت و برگ برنده اصلی فیلم است و توانسته به میزان قابل توجهی به بازسازی حادثه پلاسکو بپردازد ، صحنه حضور آتش نشانها در ساختمان و حضور در کنار آوارهای آن توانسته خاطرات آن روز تلخ را در ذهن بیننده زنده کند و او را برای دقایقی درگیر اضطراب خانواده های جانباختگان نماید ، استفاده درست از تصاویر آرشیوی در کنار این جلوه های ویژه کمک شایانی به خلق این فضای پرالتهاب نموده است.

همانطور که گفته شد چهار راه استانبول کاستی هایی دارد و نسبت به فیلم خط ویژه حتی فیلم ضعیف تری هم هست اما با تمام این کاستی‌ها میتوان آن را از حیث تأثیرگذاری بر ذهن و احساس مخاطب بدون این‌که دچار سانتی‌مانتالیسم اغراق‌شده شود، فیلمی قابل توجه دانست و از همین حالا یکی از مهمترین فیلمهای ‌سال آینده از نظر جذب مخاطب و فروش در سینماها پیش‌بینی می‌شود ، از نكات قابل توجه فيلم استفاده از صداي شاهين نجفي در فيلم است.