1393/01/30 00:00

تراژیک‌ترین پیرنگ‌

در فیلم هانی ابواسعد (عُمَر)، آدام بکری اجرایی مطمئن و پرجذبه ارایه می‌دهد. او در نقش مرد فلسطینی جوانی ظاهر می‌شود که در کرانه غربی زندگی می‌کند؛ جایی که درآن حتی برای کار ساده‌ای مانند دیدار دوستان باید از یک دیوار حایل سرگیجه‌آور و ایست‌های بازرسی عبور کند. («عمر» دومین فیلم از سرزمین‌های اشغالی فلسطین است که نامزد جایزه اسکار می‌شود. فیلم درخشان ابواسعد «بهشت اکنون» در سال 2006 نامزد این جایزه شده بود.) زندگی روزانه سرشار از خشونت و تحقیر، به روشنی در توصیف ابواسعد از زندگی در کرانه غربی به تصویر کشیده می‌شود و زمینه را برای زمانی فراهم می‌کند که عمر با دوستانش طارق و امجد دیدار می‌کند. آنها نقشه قتل سربازان اسراییلی را در سردارند. «عمر» از قواعد تراژیک‌ترین پیرنگ‌ها پیروی می‌کند که در اینجا با افزودن یک مثلث عشقی حساس تشکیل‌شده از نادیا، خواهر جذاب طارق یک کیفیت اندوه‌بار شکسپیری هم به آن بخشیده شده است. ابواسعد، کارگردان درام فوق‌العاده «عروسی رعنا» هم بوده است. بنابراین تعجبی ندارد که «عمر» با وسواس زیاد و ماهرانه ساخته شده است. او به‌ویژه توانایی تاثیرگذاری در صحنه‌های تعقیب و گریز از خود بروز می‌دهد که در جای‌جای این تریلر روانشناختی- سیاسی به‌چشم می‌خورد. بکری که درعالم سینما کمابیش تازه‌وارد است در فیلمی که تقریبا در تمام صحنه‌های آن حضور دارد، کار درجه یکی ارایه داده است. او با آن حالت چهره غمبار و ظاهرزیبا و خوش‌تراش، به‌طور آنی حس همدردی تماشاگران را برمی‌انگیزد، حتی زمانی‌که به‌طور تاسف‌آوری بی‌فکرانه عمل می‌کند. او همچنین استادانه از طنز سیاهی که در فیلم جریان دارد استفاده می‌کند. شخصیت‌های فیلم می‌توانند حتی اعصاب‌خردکن‌ترین توهین‌ها را با متلک‌های نیش‌دار پاسخ دهند. ابواسعد، کارگردان بسیار قابلی است و به‌همین دلیل تماشاگران انتظار بیشتری از فیلم «عمر» خواهند داشت. همین‌طور که بر میزان خیانت‌ها و نقشه‌های پنهانی افزوده می‌شود، فیلم نیز به‌طور فزاینده‌ای حالت پیچیده‌تری به خود می‌گیرد ولی وقتی نوبت به رابطه محوری فیلم بین عمر و یک مامور اطلاعاتی اسراییلی می‌رسد، فیلم می‌تواند به‌شدت ساده‌انگارانه باشد. به‌ویژه با توجه به مستند درخشان سال گذشته یعنی «دربان ها»، خط داستانی عمر کم‌مایه و به‌طورغم‌انگیزی ضعیف به‌نظرمی‌رسد. در نتیجه فیلم «عمر» به اندازه همان چرخه معیوب سیاسی که به تصویرمی‌کشد در دام ناامیدی گرفتار است. زندگی فلسطینی‌ها ممکن است آن‌طورکه یک بیلبورد تبلیغاتی خوش‌بینانه در پس‌زمینه یکی از صحنه‌های فیلم اعلام می‌کند «پدیدآورنده امید و مسوولیت اجتماعی» نباشد؛ ولی ما اینجا با فیلمی طرف هستیم که با تلخی، انتقام و خشونت سردرلاک خود فرو نمی‌برد. منبع: واشنگتن‌پست