بازیگران گرانقیمت، فروش فیلم را تضمین میکند؟
محمدعرفان صدیقیان- سلام سینما: به نظر میرسد حالا دیگر تنها حضور صرف ستارههای سینمای ایران، نمیتواند میزان موفقیت یک فیلم در جذب مخاطب و فروش بالای آن را تضمین کند و فارغ از فیلمهای کمدی که استقبال از آنها با دلایل فرامتنی گره خورده، اکران آثاری از سایر گونهها و گیشه کم رونق آنها نشانگر ایجاد وضعیتی تازه در معادلات اقتصادی حاکم بر سینمای ایران است.
البته ورود به این دوره تازه، حاوی پیش فرضهایی اساسی بوده که برای رسیدن به یک تصویر جامع و شفاف نکات مختلفی باید در نظر گرفته شود. برای مثال وقوع پاندمی کرونا و بعد از آن ناآرامیهای اجتماعی و سیاسی معادلات اقتصادی سینمای ایران را در شرایط پیچیده و دشواری قرار داد. در وضعیت فعلی فارغ از فیلمهای کمدی که معمولا با اقبال چشمگیر مخاطبان روبهرو شده و در صدر فروش روزانه، هفتگی و ماهانه سینماها قرار میگیرند، آثار تولید شده در سایر گونهها با بحران جذب مخاطب مواجه هستند. از طرف دیگر، بازار داغ سریالسازی توسط پلتفرمها و پرداخت دستمزدهای نامتعارف برای برخی تولیدات باعث شده تهیهکنندههای بخش خصوصی که توان رقابت مالی با سکوهای متمول شبکه نمایش خانگی را ندارند، از چرخه تولید فیلم فاصله بگیرند.
بررسی وضعیت فروش فیلمهای غیر کمدی با حضور بازیگران گران قیمت سینمای ایران نشان میدهد که احتمالا تعداد زیادی از آثار حتی در بازگرداندن سرمایه اولیه خود نیز ناتوان خواهند بود. از میان فیلمهای روز، از میان فیلمهای حال حاضر اکران، «تگزاس۳» بهترین شرایط را به لحاظ جذب حداکثر مخاطب تجربه کرده و با فروش بیش از ۱۹۲ میلیاردی خود عنوان «پرفروشترین فیلم سال» را تا به اینجابه خود اختصاص داده است. اثری کمدی که از حضور بازیگر پرکاری همچون پژمان جمشیدی سود میبرد و بخش عمدهای از فروش خود را مدیون زوج موفق و امتحان پس دادهای همچون سام درخشانی و پژمان جمشیدی است.
فروش 46 میلیاردی بی بدن
جمشیدی در اکران نوروز امسال علاوه بر حضوری کوتاه در «تمساح خونی»، فیلم «بی بدن» را نیز روی پرده داشت. ساخته نخست مرتضی علیزاده فروشی بیش از ۴۶ میلیارد تومان را تجربه کرد و استقبال از این فیلم همچنان در اکران آنلاین ادامه دارد. در «بی بدن» علاوه بر جمشیدی بازیگر گران قیمت دیگری نظیر الناز شاکردوست هم حضور دارد. به علاوه میزان محبوبیت بازیگر گزیده کاری همچون نوید پورفرج نشان میدهد که احتمالا او نیز دستمزد چشمگیری را برای حضور در آثار مختلف دریافت میکند. با وجود آنکه «بی بدن» عنوان پرفروشترین فیلم اجتماعی تاریخ سینمای ایران را به دست آورده، اما با توجه به میزان هزینهای که برای آن شده بعید است سود زیادی را از گیشه کسب کرده باشد.
«پول و پارتی» کمدی تازه سعید سهیلی، دیگر فیلمی است که از ابتدای این ماه فرصت اکران پیدا کرده و ظرف بیست و یک روز، فروش آن از ۳۸ میلیارد تومان گذشته است. اثری که با توجه به مدت زمان باقی مانده از نمایش آن، ورودش به باشگاه صد میلیاردیها بسیار محتمل است. در «پول و پارتی» ساعد سهیلی و پردیس احمدیه به عنوان بازیگران اصلی ایفای نقش کردهاند. علاوه بر این دو، حضور امیر جعفری نیز که با توجه موقعیت فیلمهای کمدی او در اکران از بازیگران نسبتا گران قیمت سینمای ایران محسوب میشود، میتواند باعث افزایش فروش این فیلم شود.
گیشه پررونق «پول و پارتی» نشان میدهد که این فیلم نسبت به هزینهای که صرف بازیگران کار شده است، فروش قابل توجهی داشته و همانند دیگر کمدیهای موفق این سالها میتواند آورده بسیاری برای تهیه کننده و سرمایه گذارش به همراه داشته باشد. ناگفته نماند که علاوه بر چهرههای یاد شده، افرادی چون داریوش فرهنگ، هادی کاظمی و مهدی هاشمی نیز در این اثر مقابل دوربین رفتهاند که هیچ کدام بازیگران ارزان قیمتی نیستند.
ملاقات با جادوگر و حضور بازیگران مطرح
«ملاقات با جادوگر» دیگر فیلم کمدی حاضر در اکران تابستان است که به تازگی نمایش خود را آغاز کرده و هنوز نتوانسته فروش قابل توجهی را تجربه کند. فیلمی که چهرههای مطرحی همچون امیرمهدی ژوله، مانی حقیقی و هستی مهدوی بازیگران اصلی آن هستند. اثری که چندسالی از تولید آن میگذرد و هنگام تولید شرایط اقتصادی حاکم بر سینما وضعیت مطلوبتری نسبت به امروز داشت. اظهار نظر درباره سرنوشت اقتصادی این فیلم در هنوز زود است و به نظر میرسد با افزایش سانسهای نمایش «ملاقات با جادوگر» فروش آن سیری صعودی به خود خواهد گرفت. اما در صورت ادامه یافتن وضعیت فعلی، ساخته جمشید بهرامیان به طور قطع در بازگردادن سرمایه اولیه خود نیز ناکام خواهد بود و این اثر تا به اینجا از حضور بازیگران محبوب خود، بهره چندانی نبرده است.
«روایت ناتمام سیما» ساخته علیرضا صمدی نیز با حضور بازیگرانی همچون حامد کمیلی، آزاده صمدی، غزل شاکری و مهران احمدی بیش از 40 روز است که روی پرده سینماها قرار گرفته اما تا به امروز تنها در حدود 800 میلیون تومان فروش داشته است! اثری که حمایت چند میلیاردی فارابی از تولید آن واکنشهای منفی را در میان منتقدان برانگیخته است و آمار فروش آن حکایت از رقم خوردن نتیجهای نزدیک به فاجعه دارد.
«خجالت نکش۲» ساخته کمدی رضا مقصودی نیز پس از 70 روز اکران فروشی بالغ بر 70 میلیارد تومان را تجربه کرده است. اثری با حضور احمد مهرانفر، شبنم مقدمی، بهرنگ علوی و بهاره کیان افشار که احتمالا مهرانفر پس از محبوبیتی که از بازی در مجموعه فصول «پایتخت» به دست آورده، گران قیمتترین بازیگر آن است. این فیلم قرار است به زودی در قالب یک مینی سریال عرضه شود و به طور قطع در ادامه مسیر سودآوری مناسبی را نسبت به هزینه تولید خود تجربه خواهد کرد.
اما ناکام بزرگ اکران تابستان، فیلم «ساعت شش صبح» است. اثری که البته به دلیل بهره بردن از لوکیشن محدود، هزینه چندانی صرف تولید آن نشده است و مطرحترین بازیگران آن مهران مدیری و مهرداد صدیقیان هستند. البته فروش ناامید کننده آن که پس از یک ماه هنوز به شش میلیارد تومان هم نرسیده نشان میدهد که به لحاظ اقتصادی بعید است این فیلم موفق شود هزینه تولید خود را بازگرداند.
«یادگار جنوب» دیگر فیلم غیر کمدی است که از حضور الناز شاکردوست و صابر ابر سود میبرد. فیلمی که ساختار روایی نامعمولی دارد و با وجود حضور ستارههایی در ترکیب بازیگرانش نتوانسته آنطور که باید گیشه را در تسخیر خود دربیاورد.
به نظر میرسد دوران ستاره سالاری در سینمای ایران به اتمام رسیده و حالا دیگر برای موفقیت یک فیلم در فروش باید به دنبال ردیابی عوامل دیگری بود. صرف نظر از فیلمهای کمدی که همچنان حضور چهرهها میتواند فروش بالای آنها را تضمین کند، سایر گونهها برای جذب مخاطب پیش از هر چیز نیاز به داستانی درگیر کننده دارند تازه و در کنار آن است که بازیگران محبوب میتوانند نقش موثر خود را در بهبود گیشه ایفا کنند.