مروری بر برنامه «گل یا پوچ»/فرهنگ بومی ایرانی در شبکه نمایش خانگی
سلام سینما- «گل یا پوچ» یکی از سادهترین بازیهای دوره کودکی همه ماست. یک بازی بدون هزینه که میتواند هم کودکان و هم بزرگسالان را چندین ساعت سرگرم کند. با توجه به پهناوری ایران و وجود خردهفرهنگهای مختلف، انواع بازیهای زیادی طراحی شده. گل یا پوچ هم یکی از این بازیهای سنتی است که برخلاف بازیهای دیگر هنوز از یاد نرفته است. این بار شبکه نمایش خانگی شاهد یک مسابقه با محتوای جدید است؛ مسابقهای که شرکتکنندگانش مانند دیگر مسابقات، سلبریتی نیستند و از طرفی بیننده شاهد یک بازی سنتی و احیای فرهنگ ایرانی است.
مسابقه «گل یا پوچ» با اجرای مهران مدیری و به کارگردانی نیک یوسفی در پلتفرم فیلیمو منتشر میشود. شرکتکنندگان افرادی هستند که در این بازی مهارت زیادی دارند و رقابت بر جایزه یکونیم میلیارد تومانی است که 18 شرکتکننده در هشت گروه سهنفره برای رسیدن به این جایزه رقابت میکنند. هرچند که ساخت برنامههای مسابقهمحور در شبکه نمایش خانگی چند سالی است که رونق پیدا کرده و طرفداران خود را دارند اما همه آنها ایرانیزه شده برنامههای خارجی بوده. اما به گفته مدیری در ابتدای قسمت اول این برنامه، این مسابقه الگوبرداری از هیچ برنامهای نیست و میتوان گفت برای اولینبار چنین مسابقهای از شبکه نمایش خانگی در حال پخش است.
قواعد بازی چیست؟
قواعد بازی گل یا پوچ اگرچه ساده بهنظر میآید اما با شروع قسمت اول مسابقه میتوان فهمید که همین چند قاعده ساده میتوانند بازی را به کلی پیچیده کنند.
زمانی که گل دست یک تیم است، تیم مقابل میتواند با سه «خالی بازی» حدس بزند که گل دست چه کسی است. در صورتی که گل را درست حدس بزند، میتواند بازی کند اما اگر اشتباه حدس زده باشد، یک امتیار به تیمی تعلق میگیرد که گل را حفظ کرده. اما نکته اینجاست که اگر تیمی که میخواهد حدس بزند، یک ضرب و بدون خالی بازی گل را حدس بزند (یعنی هیچ دستی از تیم حریف را پوچ نکند) میتواند دو امتیاز بگیرد.
از آنجا که همانطور که گفته شد، گل یا پوچ یک بازی سنتی است، دکور مسابقه برگرفته از قهوهخانههای قدیمی و به شکل سنتی ساخته شده است.
کارتهای بازی چه کمکی به شرکتکنندگان میکنند؟
کارتها بخشی از بازی هستند که هیجان بیشتری به گل یا پوچ میدهند. در واقع کارتها دارای دستورهایی است که به تیم حدسزننده کمک میکنند تا بهتر گل را حدس بزنند. در هر دست بازی هر گروه میتواند از یک کارت هم استفاده کند.
برای مثال یکی از این کارتها «سنگ مفت گنجشک مفت» است. این کارت به این معناست که تیم حدسزننده دست مشکوک به گل را اعلام میکند. در صورت اشتباه بودنش بازی همچنان ادامه خواهد داشت.
«یک تیر و دو نشان» کارت دیگر این بازی است. با پوچ کردن صحیح یک دست، سرگروه تیم مقابل موظف است یک دست دیگر را پوچ اعلام کند.
یکی دیگر از این کارتها، «خالی بازی مجدد» است. تیم حدسزننده سه مرتبه خالی بازی اضافی دریافت میکند.
با کارت «آنتن» تیم حدسزننده میتواند از تیم حریف یک سوال بپرسد. بازیکن تیم حریف موظف است سوال را با بله یا خیر جواب دهد.
کارت «گوی بزرگ» به تیم حدسزننده کمک میکند تا به تیم مقابل دستور دهد تا به جای بازی با گوی معمولی با گوی بزرگتر بازی کند. در واقع بازی با این کارت کمک میکند که گل زودتر لو میرود.
ایدهای جدید در محتوا
تدوین خوب در کنار کارگردانی یکی از نقاط قوت این برنامه است که به ریتم مناسب برنامه کمک کرده و مخاطب را درگیر تماشای بدون وقفه این بازی میکند.
مهران مدیری که در برنامههایش در قامت مجری بیشتر نقش یک کمدین طناز را داشته، اینبار بیشتر بهعنوان گرداننده بازی در مقام یک تماشاگر است و به شکلی جدی بازی را مدیریت میکند.
همانطور که اشاره شد سلبریتی محور نبودن برنامه و حرفهای بودن بازیکنان در گل یا پوچ توانسته به یک نقطه قوت بازی تبدیل شود. اینبار دیگر این سلبریتیها نیستند که بازی میکنند، میخندند و مخاطب را به هیجان در میآورند. بازیکنانی از مردم عادی تماشاگر را سرگرم میکنند که هم قواعد بازی گل یا پوچ را میدانند و هم کریخوانی را بهخوبی بلدند که یکی از بخشهای جذاب و اصلی این مسابقه است. شاید چنین جسارت و انتخابی در شبکه نمایش خانگی شروعی شود تا برنامههای دیگری با حضور افراد عادی و نه سلبریتی باز هم ساخته شود.