مسئولیت پذیری

فیلم بچه (به فرانسوی: L’Enfant) محصول مشترک فرانسه و بلژیک و همچنین تولید سال 2005 میلادی است. این فیلم ساخته برادران داردن است و در سال2005 برنده نخل طلای کن شد. جالب است بدانید این فیلم در جشنواره کن رقیب فیلم معروف (پنهان) اثر میشائیل هانکه بود. از آثار قبلی برادران داردن می‌توان به فیلم (رُزتا) اشاره کرد که اولین نخل طلای کن را برای برادران داردن به ارمغان آورد.

فیلم رابطه بین دختر و پسر جوانی را نشان می‌دهد که حاشیه نشین هستند و تازه بچه دار شده‌اند. هدف اصلی فیلم بیان مسئله مسئولیت‌پذیری است. اما در کنار این موضوع ،کارگردانان سعی کرده‌اند معضلات موجود در جامعه را نیز به تصویر بکشند.

در این فیلم از رنگ‌های قرمز-سفید-آبی که رنگ‌های پرچم فرانسه هستند به وفور استفاده شده است و منظور از این کار این بوده که بیان شود فضای جامعه فرانسه مسبب ایجاد چنین موضوعاتی است.

درفیلم، صحنه شمارش پول، بارها و بارها تکرار می‌شود و تاکیدی است بر این موضوع که اتفاقاتی از این قبیل بخاطر نیاز به پول است که رخ می‌دهد.

در این فیلم تمام سکانس‌ها از ابتدا تا انتها تقریبا بدون کات گرفته شده‌اند و همین موضوع باعث شده است تا ارتباط بیننده با تک تک صحنه های فیلم و در کل با فیلم حفظ شود و همین‌طور این موضوع باعث شده تا حس بازیگران بسیار واقعی شود. همچنین استفاده از دوربین روی دست باعث شده تا اضطراب و تشنج صحنه‌ها بخوبی حس شود.

پرهیز کارگردانان از ایجاد گریم‌های آنچنانی برای بازیگران و همچنین پرهیز آنان از ایجاد صحنه‌های پرزرق و برق و استفاده از لوکیشن‌های واقعی و پرهیز از بکاربردن دیالوگ‌های آنچنانی باعث شده تا مخاطب به موضوع فیلم و خودِشخصیت‌ها بیشتر توجه کند.

یک نکته قابل توجه فیلم استفاده درست کارگردان از مفهوم بچه هست. زوج اصلی فیلم، خود هنوز رفتاری بچگانه دارند و شوخی‌هایی که باهم می‌کنند شباهت به شوخی بچه‌ها دارد (دنبال یکدیگر می‌دوند ، به هم آب می‌پاشند ، هم را به شوخی به زمین می‌اندازند ، پسر در جایی از فیلم در کنار رودخانه نشسته و میله‌ای آهنی را در آب این طرف و آن طرف می‌کند ولذت می‌برد. حتی محل ملاقات افراد در فیلم بیشتر در کلبه‌ای کنار رودخانه است که شباهت به محل‌های ملاقات کودکان با هم دارد.) این اولین نمود کلمه بچه در فیلم است.

نمود دیگر کلمه بچه، بچه تازه متولد شده این زوج است که در ابتدای فیلم او و سونیا (مادرش) را می‌بینیم که به دنبال برنو (پدر بچه) می‌گردند و در همان ابتدای فیلم و با دیدن این صحنه‌ها ما متوجه می‌شویم که برونو زیاد مسئولیت‌پذیر نیست زیرا به کسی نگفته است که کجاست و همینطور وقتی می‌فهمد که بچه‌اش به دنیا آمده احساس پدرانه‌ای از خود نشان نمی‌دهد. حتی زمانی که سونیا در مورد نام بچه و نظر برونو در این مورد صحبت می‌کند برونو بی تفاوت است . برونو به پول، زیاد اهمیت می‌دهد و حتی برای پول حاضر می‌شود بچه خود را بفروشد.

نمود دیگر کلمه بچه در فیلم ارتباط برونو با دو بچه دیگر است که با هم دزدی می‌کنند. در ابتدای فیلم می‌بینیم که در حال تقسیم پول هستند. در انتهای فیلم هم یکی از همین بچه‌ها گیر می‌افتد و برونو برای نجات او، خود را معرفی می‌کند و برای اولین بار در فیلم مسئولیت کارش را بر عهده می‌گیرد.

در ابتدای فیلم برنو کاپشنی قهوه‌ای رنگ دارد که این کاپشن نشانه بی مسئولیتی اوست. این کاپشن تا اواخر فیلم به تن اوست اما در انتهای فیلم می‌بینیم که کاپشن دیگری که قرمز رنگ است به تن دارد و با این کاپشن قرمز، خود را به پلیس معرفی می‌کند. برونو در میانه فیلم برای سونیا هم کاپشنی قهوه‌ای رنگ مانند کاپشن خودش می‎‌خرد که سونیا بعد از مدتی و در هنگام دعوا با برونو کاپشن را به او پس می‌دهد (شایدهدف این بوده که بیان شود برونو می‌خواهد بی مسئولیتی خود را به سونیا انتقال دهد اما نمی‌تواند)

نکته دیگر، رنگ لباس‌های سونبا و برونو است. برنو در فیلم لباسی سبز رنگ پوشیده و سونیا لباسی قرمز رنگ و این یعنی آن‌ها در مسئولیت‌پذیری متفاوتند. البته همانطور که گفته شد در انتهای فیلم برونو هم کاپشنی قرمز می‌پوشد و زیپ آن را تا انتها بالا می‌کشد و در مسئولیت‌پذیری مانند سونیا می‌شود.

نکته دیگر فیلم این است که سونیا و برونو هر دو در اول فیلم رفتارهایی مشابه دارند و زد و خوردهایی به صورت شوخی انجام می‌دهند اما در اواسط فیلم این شوخی‌ها به یک زد و خورد جدی تبدیل می‌شود و سونیا، برونو را از خود می‌راند واینجاست که میان آن دو اختلافی بوجود می‌ آید(مانند رنگ لباس آن‌ها)  که این اختلاف همان مسئولیت‌پذیری در قبال بچه است.

در انتهای فیلم اما این زوج در کنار یکدیگر هستند و این نشان دهنده یکی شدن آنهاست. یعنی هر دو مسئولیت پذیر شده‌اند و از رفتار بچگانه خود فاصله گرفته‌اند.