فیلم سینمایی «بُت» را ببینیم یا نه؟
اختصاصی سلام سینما؛ مهلا رنجبران| اکران «بُت» ابتدا برای ۱۵ مهر اعلام شد، اما با یک هفته تأخیر، از ۲۲ مهر آغاز شد. حالا باید دید تازه‌ترین ساخته نعمت‌الله با بازی لیلا حاتمی و محمدرضا فروتن، پس از این انتظار طولانی، چه تجربه‌ای برای مخاطب رقم می‌زند.
شناسنامه
محصول: ایران | ۱۴۰۳
ژانر: درام اجتماعی
کارگردان: حمید نعمت‌الله
نویسندگان: حمید نعمت‌الله و حسین فرخ‌زاده
تهیه‌کننده: حمید نعمت‌الله
مدت زمان: ۱۴۴ دقیقه
تاریخ اکران: ۲۲ مهر ۱۴۰۵
بازیگران:
لیلا حاتمی
محمدرضا فروتن
لیلی رشیدی
کاظم سیاحی
الناز حبیبی
بانیپال شومون
مهتاب ثروتی
نوید پورفرج
ایمان صیادبرهانی
و...
خلاصه
لیلا، دختری با مشکل شنوایی و تکلم است که قصد دارد با ثبت رکورد بیدار ماندن در لایو، مخاطب جذب کند و از این مسیر پول و شهرت به دست بیاورد، اما در این میان دست‌مایه طمع اطرافیانش می‌شود.
نقاط قوت
- بازی‌های خوب
یکی از امتیازهای «بُت»، بازی لیلا حاتمی و محمدرضا فروتن است. نعمت الله کمی این دو بازیگر را از فضای بازیگری که در گذشته داشتند، تمیز داده و بازی کمی متفاوت تری از آن ها گرفته است. مکث، نگاه و واکنش های جزئی ای که هم لایه های درونی دارند هم در نمود بیرونی قوی تر شده اند. دیگر بازیگران فیلم هم در مجموع عملکرد قابل‌قبولی دارند.
- ترکیب بازیگران؛ یک جاذبه مستقل
حضور هم‌زمان چهره‌هایی چون لیلا حاتمی، محمدرضا فروتن، لیلی رشیدی، الناز حبیبی، کاظم سیاحی، بانیپال شومون و نوید پورفرج، یکی از جذابیت‌های اولیه «بُت» است. کنار هم قرار گرفتن این تعداد بازیگر شناخته‌شده، کنجکاوی مخاطب را برای تماشای فیلم بیشتر می‌کند؛ حتی پیش از آن‌که کیفیت روایت را قضاوت کند.
- فضاسازی و اهمیت سکوت
حمید نعمت‌الله در «بُت» تلاش می‌کند بخشی از اطلاعات را از طریق قاب‌بندی، میزانسن و رفتار شخصیت‌ها منتقل کند. دوربین صرفاً ثبت‌کننده اتفاقات نیست و فاصله‌اش با شخصیت‌ها، مکث‌های تصویری و توجه به نگاه‌ها، به شکل‌گیری فضایی رازآلود کمک می‌کند. فیلم در لحظاتی که به‌جای توضیح مستقیم، اجازه می‌دهد مخاطب نشانه‌ها را کنار هم بگذارد، به ظرفیت‌های سینمایی خود نزدیک‌تر می‌شود.
فاصله گرفتن از روایت‌های سرراست
«بُت» همه‌چیز را به‌سادگی توضیح نمی‌دهد و از مخاطب انتظار دارد برای شناخت شخصیت‌ها و مناسبات میان آن‌ها، به جزئیات توجه کند. این انتخاب، در صورت ایجاد تعادل میان ابهام و اطلاعات، می‌تواند به پیچیدگی روان‌شناختی اثر کمک کند و آن را از یک درام اجتماعی متعارف دور نگه دارد.
نقاط ضعف
- ۱۴۴ دقیقه برای روایتی کم‌شتاب
مهم‌ترین ایراد «بُت»، زمان طولانی و ریتم کند آن، به‌ویژه در نیمه اول است. فیلم برای پیشبرد روایت و رسیدن به نقاط جذاب‌تر، بیش از اندازه مکث می‌کند و این مسئله به‌تدریج حوصله مخاطب را به چالش می‌کشد. درحالی‌که نیمه دوم انرژی و کشش بیشتری پیدا می‌کند، تماشاگر پیش از رسیدن به این بخش باید زمان زیادی را با روایتی کم‌شتاب همراه شود. فشرده‌تر شدن فیلم می‌توانست به انسجام و تأثیرگذاری بیشتر آن کمک کند.
- ابهامی که همیشه به پیچیدگی تبدیل نمی‌شود
یکی از ویژگی‌های «بُت»، پرهیز از توضیح مستقیم درباره شخصیت‌هاست؛ اما این انتخاب همیشه نتیجه مطلوبی ندارد. با وجود مدت‌زمان طولانی فیلم که دست فیلمساز را برای شخصیت پردازی همه چهره ها باز می گذراد، همچنان بعضی از کاراکترها در هاله‌ای از ابهام باقی می‌مانند و مخاطب فرصت کافی برای شناخت انگیزه‌ها و لایه‌های شخصیتی آن‌ها پیدا نمی‌کند.
- نیمه دومی که دیر از راه می‌رسد
«بُت» در نیمه دوم جان تازه‌ای می‌گیرد و روایتش کشش بیشتری پیدا می‌کند؛ اما این تغییر ریتم، مشکل بخش ابتدایی را از بین نمی‌برد. مسئله صرفاً آرام بودن فیلم نیست، بلکه تناسب نداشتن زمان صرف‌شده با میزان پیشرفت درام است. فیلم می‌توانست زودتر به نقطه‌ای برسد که مخاطب را درگیر کند و در ادامه نیز فرصت بیشتری برای پرداخت شخصیت‌ها داشته باشد.
چه کسانی ببینند و چه کسانی نبینند؟
ببینید اگر...
اگر به درام‌های روان‌شناختی، فضاسازی‌های رازآلود و بازی‌های درون‌گرا علاقه دارید، «بُت» می‌تواند برایتان تجربه‌ای قابل‌توجه باشد. همچنین اگر تماشای بازی لیلا حاتمی و محمدرضا فروتن و بررسی جزئیات میزانسن و رفتار شخصیت‌ها برایتان جذاب است، احتمالاً بخش‌هایی از فیلم توجهتان را جلب خواهد کرد. البته باید برای ریتم کند نیمه اول و زمان طولانی فیلم آماده باشید.
نبینید اگر...
اگر انتظار دارید داستان از همان ابتدا با ریتمی پرکشش پیش برود، اتفاقات به‌طور پیوسته جلو بروند و شخصیت‌ها به‌اندازه کافی شفاف و قابل‌درک باشند، احتمال دارد «بُت» خسته‌تان کند. به‌خصوص اگر با فیلم‌های طولانی و روایت‌هایی که اطلاعات را با تأخیر در اختیار مخاطب می‌گذارند ارتباط برقرار نمی‌کنید، تماشای این فیلم ممکن است برایتان دشوار باشد.
جمع‌بندی
حمید نعمت‌الله در «بُت» از فضاسازی، میزانسن و بازی‌های خوب برای ساختن یک درام روان‌شناختی بهره می‌گیرد، اما این عناصر نمی‌توانند ضعف‌های فیلمنامه را پنهان کنند. ریتم کند، کش‌آمدن روایت و شخصیت‌هایی که انگیزه بعضی تصمیم‌هایشان روشن نمی‌شود، مانع از شکل‌گیری درامی منسجم می‌شوند. فیلم در نیمه دوم جان می‌گیرد، اما این جذابیت دیرهنگام نمی‌تواند فرسودگی نیمه اول را جبران کند. «بُت» ایده‌ها و لحظات سینمایی قابل‌توجهی دارد، اما در پیوند دادن آن‌ها به یک روایت قانع‌کننده ناکام می‌ماند.
من مهلا رنجبران هستم؛ متولد ۱۳۸۱، فارغ‌التحصیل کارشناسی مهندسی نقشه‌برداری، و عاشق دنیای خبر و تصویر. خبرنگاری برای من فقط یک شغل نیست؛ چیزی‌ست که باهاش زندگی می‌کنم، نفس می‌کشم و ازش لذت می‌برم.
از سال 1404 با سلام سینما همکاری دارم و با تمرکز بر سینما، تلویزیون، چهره‌های هنری و حواشی فرهنگی، تلاش می‌کنم خبر را نه فقط منتقل، بلکه حس‌برانگیز کنم و با قلمم به کلمات روح ببخشم.