سکوت سنگین لارس فون تریه شکست؛ اعتراف تکاندهنده فیلمساز دانمارکی به رنج بیماری پارکینسون

لارس فون تریه، فیلمساز برجسته و صاحبنام دنیای سینما که با دریافت نخل طلای کن به جایگاهی ممتاز دست یافته است، در ویدئویی ۲۳ دقیقهای روبهروی دوربین قرار گرفت و از واقعیتهای تلخ ابتلا به پارکینسون سخن گفت. او که از زمان رسانهای شدن خبر بیماریاش در سال ۲۰۲۲ کمتر به صورت مستقیم گفتوگو کرده بود، این بار در گفتوگویی صمیمانه با دخترش اگنس تریه، از حالوهوای این روزهای جسم و روان خود روایت کرد.
بر اساس گزارش ورلد آو ریل، این مصاحبه تصویری به مناسبت برگزاری نمایشگاه هنری «نواده» تدارک دیده شده بود؛ رویدادی که مدیریت هنری آن را خود فون تریه بر عهده داشت و پس از نمایش تابستانه در موزه ویلومسن دانمارک، اکنون تا ماه ژانویه میزبان بازدیدکنندگان در گالری تیل استکهلم است. این چهره برجسته سینما در پاسخ به پرسش فرزندش درباره وضعیت سلامتی اش، بدون هیچ پردهپوشی از میزان درد و رنج متحملشده سخن گفت.
لارس فون تریه، کارگردان سینما، گفت:
«من به عارضهای دچار شدهام که حتی آن را برای بدترین دشمنم نیز طلب نمیکنم.»
آفریننده آثار ماندگاری چون «شکستن امواج» (Breaking the Waves)، «داگویل» (Dogville)، «مالیخولیا» (Melancholia) و «رقصنده در تاریکی» (Dancer in the Dark) در ادامه صحبتهایش اعتراف کرد که حال عمومیاش اصلا خوب نیست، موجی از اضطراب تمام وجودش را تسخیر کرده و توانایی خود را برای شور و شوق نسبت به مسائل مختلف از دست داده است. با وجود اینکه فون تریه پیشتر فیلم جنجالی «ضدمسیح» (Antichrist) را در دوران اوج افسردگی شدید خود ساخته بود، اما اکنون در این گفتوگو تصویری بهمراتب شکستهتر و ناامیدانهتر از خود نشان میدهد.
این کارگردان پرافتخار هنگامی که با سوالی پیرامون میراث هنری و جایگاه آیندهاش روبهرو شد، ارزش دستاوردهای سینماییاش را در مقیاس وسیع جهان ناچیز خواند.
لارس فون تریه، کارگردان سینما، گفت:
«برانگیختن اشتیاق در درون من کار دشواری است. البته معدود آثارم برایم اهمیت زیادی دارند و طبیعی است که بخواهم بخشی از میراث من باشند؛ اما وقتی به وسعت جهان، این دردها، روند طبیعی طبیعت و امثال اینها نگاه میکنم، درمییابم که هیچکدام از اینها اهمیتی ندارند.»
با وجود فضای سنگین گفتوگو، رگههایی از طنز همیشگی فون تریه همچنان در کلامش دیده میشد. او با لبخند از پر کیرکبی، نقاش فقید اهل دانمارک، و نامه انتقادی و تند او نسبت به یکی از فیلمهایش در دهههای گذشته یاد کرد و خاطرهای طنزگونه از لاکپشت دوران کودکیاش و رفتارهای وسواسی آن تعریف نمود. در واکنش به گفته اگنس تریه که هنرمندانی نظیر مونک و استریندبرگ در زمان حیات درک نشده بودند، فون تریه تایید کرد که جامعه او را نیز احمق پنداشته است؛ با این حال، همین موضوع را دلیل اصلی موفقیت خود برشمرد زیرا هرگز با انگیزه مالی فیلم نساخته و صرفا پایبند به ساخت اثری بوده که ضرورت وجودی داشته است.
شایان ذکر است نگارش فیلمنامه آخرین پروژه سینمایی این فیلمساز با نام «پس از آن» (After) در ماه اوت به سرانجام رسید. پیشتر پیتر البک ینسن و لوئیز وسث به عنوان تهیهکنندگان اثر تاکید کرده بودند که مغز و تفکر فون تریه همچنان کاملا فعال و هوشیار است، هرچند جسم او تغییرات زیادی را به خاطر این بیماری دشوار متحمل شده است.