بلا تار درگذشت؛ سینمای مینیمال در سوگ + آثار و فعالیتها
ترجمه اختصاصی سلام سینما: بلا تار، فیلمساز مطرح سینمای مجارستان و سازنده آثاری چون «تانگوی شیطان»، «هارمونیهای ورکمایستر» و «اسب تورین»، در 70 سالگی درگذشت.
انجمن هنرمندان سینمای مجارستان اعلام کرد: «با نهایت تأسف اعلام میکنیم که بلا تار، کارگردان سینما، پس از یک بیماری طولانی و جدی، سحرگاه امروز درگذشت.»
بیشتر بخوانید:
نگاهی به همکاریهای لاسلو کراسناهورکایی و بلا تار | دیوانگی و وسواس
بلا تار در سال ۱۹۵۵ در پچ متولد شد. پدرش (بلا تار بزرگتر) طراح صحنه و مادرش (ماری تار) در تئاتر ماداخ دستیار بود. او ساخت فیلمهای آماتور را از نوجوانی آغاز کرد و دو فیلم کوتاه به نامهای «کارگران مهمان» (۱۹۷۱) و «مرد خیابان» (۱۹۷۵) ساخت. تار در کارخانه کشتیسازی اوبودا به عنوان کارگر مشغول به کار شد و دو سال در آنجا کار کرد و سپس در یک مرکز اجتماعی به عنوان مسئول پذیرش استخدام شد.
او اولین فیلم بلند خود، «آشیانه خانوادگی» (۱۹۷۷)، را در سن ۲۲ سالگی در BBS و با همین فیلم به شهرت رسید. تار در سال 1981 در رشته کارگردانی فارغالتحصیل شد و در در همان دوران دومین فیلم بلند خود («بیگانه») و فیلم تلویزیونی «مکبث» را ساخت.
تا قبل از «نفرین» (1988) که شروع دوره جدیدی در کارنامه او بود، بلا تار فیلمهایی چون «مردم پیشساخته» و «سالنمای خزان» را ساخت. با این وجود «نفرین» (که از آن بهعنوان پیشدرآمد «تانگوی شیطان» یاد میشود) جایی بود که تار توانست الگوی بصری مورد علاقهاش (شامل نماهای طولانی و حرکات دوربین) را آزمایش کند. این فیلم همچنین آغاز همکاری تار با لاسلو کراسناهورکای (که همین چند ماه پیش جایزه نوبل را به دست آورد) بود که به یکی از همکاریهای مهم سینمای اروپا در دهههای اخیر تبدیل شد.
اثر ماندگار تار، «تانگوی شیطان»، در سال ۱۹۹۴ اکران شد و جایزه فیلم کالیگاری را در چهل و چهارمین دوره جشنواره برلین و جایزه بهترین فیلم را در بیست و پنجمین جشنواره فیلم مجارستان از آن خود کرد. این فیلم هفت و نیم ساعته که بر اساس رمانی از لاسلو کراسناهورکای ساخته شده است، داستان مرگ تدریجی آخرین ساکنان یک روستا را روایت میکند و بلا تار سبک نویسنده را از طریق برداشتهای طولانی و نماهای آرام سیاه و سفید به تصویر میکشد. بازیگران اصلی شامل میهای ویگ، دکتر پوتی هورواث، میکلوش بی. سِکلی، لاسلو فِلوگوسی، یانوش درزسی و پیتر برلینگ هستند.
اولین نمایش جهانی فیلم بعدی تار، «هارمونیهای ورکمایستر» محصول سال ۲۰۰۰ (به کارگردانی مشترک اگنس هرانیتسکی)، در بخش دو هفته کارگردانان جشنواره فیلم کن برگزار شد. این فیلم که بر اساس رمان «مالیخولیای مقاومت» اثر کراسناهورکایی ساخته شده، داستانی آخرالزمانی از یک ابله مقدس و شهری آشفته است. شخصیت اصلی آن، یک پستچی خوشنیت به نام والوسکا (لارس رودولف) است. تولید فیلم «هارمونیهای ورکمایستر» «مشکلساز» بود و فیلمبرداری سه ساله آن چندین بار به دلایل مالی متوقف و از سر گرفته شد. با این حال، این محصول مشترک مجارستانی-آلمانی-فرانسوی-ایتالیایی در نهایت با استقبال خوبی روبرو شد و جایزه اصلی جشنواره فیلم مجارستان را از آن خود کرد.
در سال ۲۰۰۷، فیلم «مردی از لندن با بازی میروسلاو کروبوت و تیلدا سویینتون در برنامه مسابقه کن به نمایش درآمد. این فیلم اقتباسی از رمان بلژیکی ژرژ سیمنون درباره یک هنرمند لندنی و یک نگهبان بندر در شهری در نرماندی است.
آخرین فیلم بلا تار، اسب تورین، در سال ۲۰۱۱ ساخته شد. این اثر که در شصت و یکمین دوره برلیناله به نمایش درآمد، علاوه بر جایزه بزرگ هیئت داوران بینالمللی، خرس نقرهای را نیز از آن خود کرد. این فیلم آخرالزمانی، داستانی از آفرینش معکوس است: داستان در شش روز اتفاق میافتد و ما زندگی روزمره یک پدر (یانوس دزسی) و دخترش (اریکا بوک) را در مزرعهای متروکه میبینیم که باد دائماً در اطراف آن میوزد - حداقل تا آخرین روز. اسب تورین توسط منتقدان و خود کارگردان به عنوان پایان طبیعی آثارش توصیف شد.