مارتین مکدونا به جنگ سانسور رفت؛ دفاع تمامقد فیلمساز سرشناس از ادبیات جنجالی آثارش

به گزارش رسانههای سینمایی، این هنرمند نامآشنا در گفتوگو با پادکست (The Interview) متعلق به نشریه نیویورک تایمز، مرزهای پذیرش عمومی دیالوگها و لحن صریح در آثار هنری را به چالش کشید و نسبت به تنگتر شدن عرصه برای بیان هنری هشدار داد.
مکدونا در پاسخ به پرسشهایی پیرامون انتقادات مطرحشده درباره زبان و لحن شخصیتهای آثارش، وضعیت کنونی فضای فرهنگی را رو به زوال خواند و صراحتاً اعلام کرد که شرایط طی یک دهه گذشته به شکلی نگرانکننده وخیمتر شده است. او با یادآوری نقد پیشین وسلی موریس در نیویورک تایمز بر فیلم «سه بیلبورد خارج از ابینگ، میزوری» که مدعی رستگاری یک پلیس نژادپرست در پایان فیلم بود، این دیدگاه را قاطعانه رد کرد و توضیح داد که هرگز چنین رویکردی نسبت به آن کاراکتر نداشته است.
کارگردان سرشناس ایرلندی با اشاره به مواجهه خود با درخواستهای اخیر برای تغییر واژگان نمایشنامههایی که ربع قرن یا سه دهه پیش به رشته تحریر درآمدهاند، این رویکرد را کاملاً بیمعنا دانست. او تأکید کرد که یک شخصیت نژادپرست باید مطابق با واقعیت سخن بگوید و هدف از به کارگیری این عبارات، انتقال حقیقت و بازآفرینی فضا است، نه صرفاً شوکهکردن مخاطب. مکدونا با اشاره به اینکه در گذشته هرگز با چنین درخواستهایی روبهرو نبوده، افزود: «باور دارم اگر کسی نمایشنامهای را با این شرایط دوست ندارد، نباید آن را اجرا کند. نباید سعی کرد متنی را پس از گذشت ۲۵ سال تغییر داد.»
این موضعگیری در حالی مطرح میشود که مکدونا پیشتر در سال ۲۰۲۳ نیز در گفتگو با شبکه بیبیسی فاش کرده بود برخی از سالنهای نمایش به دلیل خودداری او از اصلاح دیالوگهای آثار قدیمیاش، از اعطای مجوز اجرا به آنها سر باز زدهاند. او این دوران را برههای نگرانکننده توصیف کرده و خلق آثار پرخطر و ساختارشکن را ضرورتی انکارناپذیر دانسته بود.
رویکرد محافظهکارانه و کنترلگرایانه سالهای اخیر در غرب، فراتر از آثار مکدونا، سایه خود را بر آثار نویسندگانی چون یان فلمینگ، رولد دال و آگاتا کریستی نیز گسترانده و حتی به الصاق برچسبهای هشدار به شاهکارهای کلاسیکی مانند «بر باد رفته» (Gone With the Wind) انجامیده است؛ روندی فرساینده که بسیاری از هنرمندان را زیر فشار هراس از قضاوتهای عمومی، به سمت خودسانسوری سوق داده است.