روحالله حسینی: انتخاب شیراز نشاندهنده تمرکززدایی و توسعه جشنواره است

روحالله حسینی در ویژه برنامه تلویزیونی «هفت» گفت: سینمای شاعرانه رویکرد چهل و سومین جشنواره جهانی فیلم فجر است. اما متاسفانه کمتر درباره شعار این دوره صحبت شده است. در واقع شعار جشنواره امسال، «در ستایش زندگی» است که در کنار رویکرد شاعرانگی، نخ تسبیح تمامی آثار حاضر در این رویداد به شمار میرود.
او افزود: دلایل بسیاری باعث شد تا سینمای شاعرانه به عنوان رویکرد چهل و سومین جشنواره جهانی فیلم فجر انتخاب شود. سینمای شاعرانه تم معمولی در سینمای جهان بوده و دارای سابقهای طولانی است. این نوع از سینما، ابداع ما نیست اما عموما در سیاستگذاریهای سینمایی کشور مغفول مانده است و در این انفعال، دولت و سینماگران هر دو نقش داشتهاند.
حسینی ادامه داد: «شعر» یکی از مولفههای اصلی فرهنگی در ایران محسوب میشود. در واقع شاکله فرهنگی هویتی ما با شعر و شاعرانگی پیوندی دیرینه دارد. مزیت فرهنگی ایران نسبت به دیگر کشورها از دوره کلاسیک تا به امروز شعر بوده است. من خود بسیار به شعر علاقهمند هستم و تعدادی کتاب شعر نیز به ۳ زبان منتشر کردهام. شعر همواره علاقه شخصی من بوده است و همواره آثاری را در سینما دنبال کردهام که دارای سویههای شاعرانگی بودهاند.
او خاطرنشان کرد: براساس پژوهشها و مطالعاتی که درباره سینمای ایران و جهان داشتم، میدانستم برگ برنده سینمای ایران که باعث شده این هنر در جامعه جهانی شهرتی پیدا کند، مزیت شاعرانگی بوده است و فکر کردم میتوانیم در سینمای خود، بار دیگر به این ویژگی باز گردیم. سینمای ایران دارای تعداد بسیار زیادی فیلم با تم شاعرانگی است و شاخصترین چهره آن، عباس کیارستمی است. به همین دلیل رویکرد «سینمای شاعرانه» را به عنوان یک سیاست کلی برای این دوره از جشنواره در دستور کار قرار دادیم و امیدوارم در ادوار آتی نیز این رویکرد ادامه پیدا کند.
حسینی درخصوص انتخاب شهر شیراز به عنوان میزبان جشنواره چهل و سوم بیان کرد: طبیعی است که باید پس از برگزاری جشنواره یک ارزیابی داشته باشیم و این موضوع حق سینما است. اما تا به اینجا صحبتهایی مطرح شده و با مقامهای اداری استان از جمله استاندار و شهردار محترم شیراز جلسههایی برگزار شده است. هر جشنواره معتبری در جهان، دارای یک پایگاه است و به نام یک شهر شناخته میشود که کن، برلین و نیز از جمله مهمترین آنها به شمار میروند. جشنواره جهانی فیلم فجر هم باید دارای چنین رویکردی باشد و به عقیده من باید از شهر تهران خارج میشد.
او یادآور شد: البته وزیر محترم فرهنگ سالها از مدیران مجموعه خود خواسته بود تا از رویدادهای مختلف نوعی تمرکز زدایی صورت گیرد. باید توجه کرد که ایران تنها منحصر به شهر تهران نیست و شهرهای دیگر از جمله شیراز میتوانند میزبان بسیار خوبی برای رویدادهای مختلف باشند. با وجود اینکه انتخاب شهری به غیر از تهران انتخاب سختی به شمار میرفت، اما از بابت انتخاب شهر شیراز بسیار خوشحالم.
حسینی در خصوص برگزاری جشنواره در شرایط دشوار پس از جنگ دوازده روزه بیان کرد: زمانی که برای برگزاری جشنواره در حال تصمیم گیری بودیم، شرایط بسیار سخت و دشوار بود. به علاوه برگزاری مستقل این رویداد با چند سال وقفه مواجه شده بود. همچنین زمزمههایی مبنی بر بازگشت تحریمها به گوش میرسید که در نهایت نیز محقق شد. مطابق با تقویمی که از قبل مشخص شده بود، زمان کمی را برای برنامهریزیهای مربوط به جشنواره در اختیار داشتم. مطابق با تقویم اعلامی از سوی فیاپف، ما باید در فاصله ۲۶ نوامبر تا ۳ دسامبر این جشنواره را برگزار میکردیم. ما از شهریور ماه امسال کار خود را آغاز کردیم. طی این مدت به چهرههای معتبر خصوصا در اروپا ایمیل ارسال کرده و نظر آنها را در خصوص حضور در ایران جویا میشدم. اما آنها فکر میکردند با آنها شوخی میکنم. چراکه برای چنین سفرهایی حداقل به ۶ ماه زمان برای برنامهریزی احتیاج داشتند. اما خوشبختانه تلاش همکاران در سازمان سینمایی و ستاد جشنواره نتیجه بخش بود و تا به این لحظه تعداد زیادی مهمان خارجی وارد ایران شدهاند.
حسینی تصریح کرد: امروز در جشنواره میزبان سفیر کشور فرانسه بودیم. در این دوره از جشنواره برنامه جانبی تدارک دیده شده است که مطابق آن، باید نشستهایی با کشورهای مختلف جهت همکاری برگزار شود. به همین دلیل سفرا و مقامات عالی سینمایی تعدادی از کشورها به شیراز دعوت شدهاند تا با آنها گقتوگوهایی برای انجام تفاهمنامه در حوزه سینما صورت بگیرد. این افراد از روز یکشنبه به شیراز وارد میشوند.
حسینی با اشاره به نقدهای وارده به جشنواره جهانی فیلم فجر گفت: من همواره از نقد، حتی انتقادهای تند و تیز استقبال میکنم. چراکه نقد را لازمه توسعه و یکی از الزامات دنیای جدید میدانم. یکی از اشکالهای فرهنگی ما این است که چندان انتقاد پذیر نیستیم و به همین علت درجا زده و یا به عقب رجعت میکنیم. اگر بخواهیم در حوزه سینما و جشنواره جهانی پیشرفتهایی را حاصل کنیم، باید پذیرای نقد باشیم.
او تصریح کرد: من از نقد استقبال میکنم و با آغوش باز، حتی از نقدهای غیرمنصفانه استقبال میکنم. به ویژه درباره جابجایی محل برگزاری این جشنواره نقدهایی از سوی افراد مختلف وارد شد. به عقیده من تمرکز زدایی با خود صورتی از توسعه و نو شدن را به همراه دارد و یکی از ویژگیهای دموکراسی به شمار میرود. زمانی که متوجه میشوم این نقدها از جانب سینماگرانی مطرح شده است که از دموکراسی صحبت میکنند، بسیار متعجب میشوم. جدایی رویدادها از پایتخت اتفاقی است که در کشورهای مدرن و پیشرفته شاهد آن هستیم و ما باید این نکته را آموخته و تمرین کنیم.