۱۰ فرنچایز برتر اکشن تاریخ سینما؛ از «جان ویک» تا «ماموریت: غیرممکن»

ترجمه اختصاصی سلام سینما؛ نگار رعنایی| موفقیت یک فیلم اکشن زمانی ارزشمندتر می‌شود که بتواند در قسمت‌های بعدی نیز همان کیفیت را حفظ کند و به مجموعه‌ای ماندگار تبدیل شود. بسیاری از فرنچایزها پس از یکی دو قسمت افت می‌کنند، اما برخی دیگر نه‌تنها محبوبیت خود را حفظ کرده‌، بلکه با هر فیلم استانداردهای تازه‌ای برای سینمای اکشن تعریف کرده‌اند.

بر همین اساس، Collider فهرستی از بهترین مجموعه‌های اکشن سینما منتشر کرده که در آن کیفیت کلی فیلم‌ها، تعداد آثار موفق و ثبات مجموعه مهم‌ترین معیارهای رتبه‌بندی بوده‌اند. این فهرست تنها به آثاری اختصاص دارد که اکشن، ژانر اصلی آن‌ها محسوب می‌شود؛ به همین دلیل مجموعه‌هایی مانند «جنگ ستارگان» یا «ارباب حلقه‌ها» با وجود صحنه‌های اکشن فراوان، در این رتبه‌بندی حضور ندارند.

۱۰. مجموعه «داستان پلیس» (Police Story)

فرنچایز «داستان پلیس» با بازی جکی چان یکی از مهم‌ترین مجموعه‌های رزمی تاریخ سینما به شمار می‌رود. اگرچه همه قسمت‌های آن در یک سطح نیستند، اما سه فیلم نخست همچنان جزو خلاقانه‌ترین آثار اکشن دهه‌های ۸۰ و ۹۰ محسوب می‌شوند. مبارزات نفس‌گیر، بدلکاری‌های واقعی و انرژی همیشگی جکی چان باعث شده این مجموعه همچنان جایگاه ویژه‌ای میان علاقه‌مندان ژانر اکشن داشته باشد.

۹. مجموعه «ماتریکس» (The Matrix)

«ماتریکس» تنها یک فیلم علمی‌تخیلی نبود؛ این مجموعه با تلفیق فلسفه، فناوری و صحنه‌های اکشن انقلابی، مسیر سینمای اکشن را برای همیشه تغییر داد. اگرچه قسمت سوم و به‌ویژه فیلم چهارم نتوانستند موفقیت قسمت‌های ابتدایی را تکرار کنند، اما دو فیلم نخست همچنان از تأثیرگذارترین آثار تاریخ سینما به شمار می‌روند.

۸. مجموعه «سریع و خشن» (Fast & Furious)

«سریع و خشن» کار خود را با مسابقات خیابانی و سرقت‌های کوچک آغاز کرد، اما به مرور به یکی از بزرگ‌ترین بلاک‌باسترهای اکشن جهان تبدیل شد. هرچند کیفیت قسمت‌های مختلف این مجموعه یکسان نیست، اما تغییر مسیر آن به سمت اکشن‌های اغراق‌آمیز و مأموریت‌های غیرممکن، باعث شد این فرنچایز به یکی از موفق‌ترین مجموعه‌های تجاری هالیوود تبدیل شود.

۷. مجموعه «ایندیانا جونز» (Indiana Jones)

ماجراجویی‌های باستان‌شناس افسانه‌ای سینما هنوز هم برای بسیاری از مخاطبان جذابیت خود را حفظ کرده است. هرچند «قلمرو جمجمه بلورین» یکی از ضعیف‌ترین قسمت‌های مجموعه محسوب می‌شود، اما سه فیلم نخست با کارگردانی استیون اسپیلبرگ همچنان از بهترین آثار ماجراجویی و اکشن تاریخ هستند و الهام‌بخش ده‌ها فیلم پس از خود شده‌اند.

۶. مجموعه «ایپ من» (Ip Man)

زندگی استاد بزرگ وینگ چون، ایپ من، در این مجموعه با بازی دانی ین به شکلی دراماتیک روایت می‌شود. نکته قابل توجه این فرنچایز، حفظ کیفیت در تمام قسمت‌هاست؛ مجموعه‌ای که حتی ضعیف‌ترین فیلم آن نیز اثری سرگرم‌کننده و خوش‌ساخت محسوب می‌شود. مبارزات طراحی‌شده و روایت احترام‌آمیز از شخصیت ایپ من، این مجموعه را به یکی از بهترین آثار رزمی قرن بیست‌ویکم تبدیل کرده است.

۵. مجموعه «جیسون بورن» (Jason Bourne)

سه‌گانه اصلی «جیسون بورن» با بازی مت دیمون یکی از مهم‌ترین مجموعه‌های جاسوسی و اکشن دهه ۲۰۰۰ به شمار می‌رود. این فیلم‌ها با ایجاد فضایی واقع‌گرایانه و خشن، تأثیر قابل توجهی بر سینمای اکشن مدرن گذاشتند. اگرچه دو فیلم پایانی کیفیت سه‌گانه اصلی را تکرار نکردند، اما تأثیر این مجموعه بر ژانر جاسوسی همچنان انکارناپذیر است.

۴. مجموعه «مکس دیوانه» (Mad Max)

«مکس دیوانه» یکی از تأثیرگذارترین مجموعه‌های تاریخ سینمای اکشن است. از فیلم دوم گرفته تا شاهکار تحسین‌شده «مکس دیوانه: جاده خشم»، این مجموعه همواره استانداردهای تازه‌ای برای طراحی تعقیب‌وگریز، بدلکاری و جهان‌سازی خلق کرده است. Collider حتی «فیوریوسا» را نیز بهترین فیلم اکشن سال ۲۰۲۴ می‌داند؛ اثری که نشان داد این جهان آخرالزمانی همچنان ظرفیت شگفت‌زده کردن مخاطبان را دارد.

۳. مجموعه «جیمز باند» (James Bond)

با ۲۵ فیلم، «جیمز باند» قدیمی‌ترین و گسترده‌ترین فرنچایز این فهرست است. شخصیت مأمور ۰۰۷ طی بیش از شش دهه بارها تغییر چهره داده، اما محبوبیت خود را حفظ کرده است. این مجموعه نه‌تنها ژانر جاسوسی، بلکه سینمای اکشن را نیز بارها متحول کرده و همچنان یکی از مهم‌ترین برندهای تاریخ سینما محسوب می‌شود.

۲. مجموعه «جان ویک» (John Wick)

کمتر فرنچایزی توانسته در چهار قسمت، کیفیت خود را نه‌تنها حفظ کند، بلکه هر بار ارتقا دهد. «جان ویک» با بازی کیانو ریوز از سال ۲۰۱۴ تاکنون به یکی از محبوب‌ترین مجموعه‌های اکشن تبدیل شده است. طراحی مبارزات، جهان‌سازی منحصربه‌فرد و روایت منسجم باعث شده هر قسمت نسبت به فیلم قبل جاه‌طلبانه‌تر ظاهر شود و آینده‌ای روشن برای این مجموعه رقم بخورد.

۱. مجموعه «ماموریت: غیرممکن» (Mission: Impossible)

از نگاه Collider، هیچ مجموعه‌ای به اندازه «ماموریت: غیرممکن» نتوانسته هیجان، بدلکاری و کیفیت را در طول سال‌های متمادی حفظ کند. این فرنچایز که با بازی تام کروز از دهه ۹۰ میلادی آغاز شد، با هر قسمت مرزهای سینمای اکشن را جابه‌جا کرده است. اگرچه قسمت دوم و سوم موافقان و مخالفان خود را دارند، اما از فیلم چهارم به بعد، مجموعه به اوج رسید و بدلکاری‌های کم‌نظیر تام کروز به یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های آن تبدیل شد.

نگاهی به این فهرست نشان می‌دهد که ماندگاری یک فرنچایز اکشن تنها به تعداد فیلم‌ها وابسته نیست؛ بلکه حفظ کیفیت، نوآوری و توانایی جذب مخاطب در طول سال‌ها اهمیت بیشتری دارد. از «داستان پلیس» و «ایندیانا جونز» که مسیر سینمای اکشن را هموار کردند تا «جان ویک» و «ماموریت: غیرممکن» که استانداردهای امروز این ژانر را تعریف کرده‌اند، هر یک نقش مهمی در تکامل سینمای اکشن داشته‌اند. با این حال، از نگاه Collider، تاج بهترین فرنچایز اکشن تاریخ همچنان بر سر «ماموریت: غیرممکن» قرار دارد.