از سفالهای باستانی تا شرک؛ ۱۰ حقیقت شگفتانگیز از تاریخ انیمیشن که کمتر کسی میداند
ترجمه اختصاصی سلام سینما؛ نگار رعنایی| امروزه انیمیشن یکی از قدرتمندترین شاخههای صنعت سرگرمی جهان محسوب میشود و هر سال میلیاردها نفر را پای پردههای سینما و صفحه نمایش مینشاند. اما مسیر رسیدن به این جایگاه، داستانی طولانی و پرماجرا دارد؛ داستانی که از نقاشیهای ساده روی اشیای باستانی آغاز شد و به خلق جهانهای دیجیتالی خیرهکننده رسید. در ادامه با ۱۰ فکت جذاب از تاریخ انیمیشن آشنا میشویم؛ نکاتی که نشان میدهند این هنر محبوب چگونه طی بیش از یک قرن به یکی از مهمترین رسانههای جهان تبدیل شده است.
۱. نخستین جرقههای انیمیشن روی سفالهای باستانی زده شد
بیش از پنج هزار سال پیش، هنرمندی ناشناس روی یک جام سفالی چند تصویر متوالی از یک بز کوهی را نقاشی کرد. هنگام چرخاندن این ظرف، تصاویر حالتی شبیه حرکت ایجاد میکردند و نوعی توهم بصری به وجود میآوردند. بسیاری از پژوهشگران این اثر را یکی از نخستین تلاشهای بشر برای نمایش حرکت میدانند. هرچند این اثر یک انیمیشن واقعی نبود، اما نشان میدهد ایده جانبخشیدن به تصاویر قدمتی بسیار بیشتر از سینما دارد.
۲. انیمیشنها قبل از سینمای ناطق هم صدا داشتند
در سالهای ابتدایی قرن بیستم، برخی نمایشهای انیمیشن با موسیقی زنده و افکتهای صوتی همراه میشدند. اما نقطه عطف واقعی در سال ۱۹۲۸ و با اکران Steamboat Willie رقم خورد. این اثر با هماهنگی دقیق تصویر و صدا، استاندارد جدیدی برای صنعت انیمیشن تعریف کرد. موفقیت آن ثابت کرد که صدا میتواند شخصیتهای کارتونی را بیش از هر زمان دیگری زنده و باورپذیر کند.
۳. والت دیزنی به تنهایی خالق میکی موس نبود
بسیاری از مردم تصور میکنند میکی موس فقط حاصل ذهن والت دیزنی بوده است. در حقیقت طراحی اصلی این شخصیت توسط انیماتور نابغهای به نام آب آیورکس انجام شد. دیزنی ایده کلی و مسیر توسعه شخصیت را هدایت میکرد، اما آیورکس نقش کلیدی در خلق ظاهر و حرکات میکی داشت. همکاری این دو نفر یکی از مهمترین شراکتهای تاریخ انیمیشن را رقم زد.
۴. سفیدبرفی ثابت کرد انیمیشن میتواند یک فیلم بلند موفق باشد
وقتی «سفیدبرفی و هفت کوتوله» در سال ۱۹۳۷ اکران شد، بسیاری از منتقدان معتقد بودند مخاطبان توان تماشای یک فیلم کارتونی بلند را ندارند. اما فیلم به موفقیتی خیرهکننده دست یافت و به یکی از پرفروشترین آثار زمان خود تبدیل شد. این موفقیت نگاه صنعت سینما به انیمیشن را برای همیشه تغییر داد. از آن پس، انیمیشن بلند به یکی از مهمترین قالبهای سینمایی تبدیل شد.
۵. پینوکیو هنوز هم یک شاهکار فنی محسوب میشود
فیلم «پینوکیو» که در سال ۱۹۴۰ ساخته شد، از نظر فنی سالها جلوتر از زمان خود بود. سازندگان برای خلق عمق بصری از دوربینهای چندلایه و تکنیکهای پیچیده نورپردازی استفاده کردند. جزئیات حرکت آب، دود و شخصیتها هنوز هم مورد تحسین انیماتورها قرار میگیرد. بسیاری از کارشناسان آن را یکی از بهترین دستاوردهای عصر طلایی انیمیشن میدانند.
۶. ژاپن مسیر متفاوتی را برای انیمیشن انتخاب کرد
پس از جنگ جهانی دوم، انیمیشن ژاپن به جای تقلید کامل از هالیوود، هویت مستقل خود را شکل داد. آثاری مانند «پسر فضایی» نقش مهمی در شکلگیری سبک انیمه ایفا کردند. محدودیتهای مالی باعث شد سازندگان ژاپنی از روشهای خلاقانهتری برای روایت داستان استفاده کنند. نتیجه این روند، تولد سبکی بود که امروز میلیونها طرفدار در سراسر جهان دارد.
۷. داستان اسباببازی آغازگر عصر جدیدی در سینما شد
در سال ۱۹۹۵، «داستان اسباببازی» به نخستین فیلم بلند سینمایی تبدیل شد که به طور کامل با گرافیک کامپیوتری ساخته شده بود. این پروژه در زمان خود یک ریسک بزرگ به شمار میرفت، زیرا موفقیت انیمیشن سهبعدی هنوز ثابت نشده بود. استقبال گسترده مخاطبان، مسیر آینده صنعت انیمیشن را تغییر داد. امروزه بیشتر انیمیشنهای بزرگ سینمایی میراثدار همین انقلاب هستند.
۸. برخی از مهمترین انیمیشنهای تاریخ برای بزرگسالان ساخته شدهاند
برای سالها بسیاری تصور میکردند انیمیشن رسانهای مخصوص کودکان است. اما آثاری مانند «آکیرا» و «مدفن کرمهای شبتاب» ثابت کردند که انیمیشن میتواند به موضوعات پیچیده اجتماعی، سیاسی و انسانی بپردازد. این فیلمها نگاه جهانیان به ظرفیتهای هنری انیمیشن را تغییر دادند. امروزه آثار انیمیشنی برای تمام گروههای سنی تولید میشوند.
۹. نخستین انیمیشن برنده اسکار بهترین فیلم بلند، شرک بود
در سال ۲۰۰۲، آکادمی اسکار برای نخستین بار جایزه بهترین انیمیشن بلند را اهدا کرد و «شرک» موفق شد این جایزه تاریخی را به دست آورد. این فیلم با طنز متفاوت و نگاه مدرن خود به افسانههای کلاسیک، توجه مخاطبان و منتقدان را جلب کرد. موفقیت «شرک» نشان داد انیمیشن میتواند هم اثری سرگرمکننده باشد و هم استانداردهای هنری بالایی داشته باشد. بسیاری این اتفاق را نقطه عطفی در به رسمیت شناخته شدن انیمیشن در اسکار میدانند.
۱۰. انیمیشنها امروز با بزرگترین بلاکباسترهای سینما رقابت میکنند
در دهههای اخیر، انیمیشنها بارها رکوردهای فروش جهانی را جابهجا کردهاند. آثاری مانند Frozen و Inside Out 2 میلیاردها دلار در گیشه جهانی فروش داشتهاند. این موفقیتها نشان میدهد انیمیشن دیگر یک ژانر فرعی یا مخصوص کودکان نیست. امروزه استودیوهای بزرگ جهان انیمیشن را یکی از مهمترین سرمایهگذاریهای خود در صنعت سرگرمی میدانند.