۸ فیلم فانتزی تأثیرگذار تاریخ سینما؛ از «جادوگر شهر اُز» تا «ارباب حلقه‌ها»
ترجمه اختصاصی سلام سینما؛ نگار رعنایی| فیلم‌های فانتزی از قدیمی‌ترین و محبوب‌ترین گونه‌های سرگرمی به شمار می‌روند و بیش از یک قرن است که با روایت داستان‌های افسانه‌ای، اقتباس از اسطوره‌ها و خلق جهان‌هایی خیالی، مخاطبان را سرگرم می‌کنند. بسیاری از این آثار با نوآوری‌های بصری، شخصیت‌های ماندگار و جهان‌سازی منحصربه‌فرد خود، الهام‌بخش فیلمسازان نسل‌های بعدی شده‌اند.
در ادامه، هشت فیلم فانتزی تأثیرگذار تاریخ سینما را بر اساس رتبه‌بندی رسانه Collider مرور می‌کنیم.
۸. دزدان دریایی کارائیب: نفرین مروارید سیاه (Pirates of the Caribbean: The Curse of the Black Pearl – 2003)
فیلم «دزدان دریایی کارائیب: نفرین مروارید سیاه» به کارگردانی گور وربینسکی، نخستین قسمت از مجموعه سینمایی محبوب دیزنی است که بر اساس یکی از جاذبه‌های پارک تفریحی این شرکت ساخته شد. داستان درباره کاپیتان جک اسپارو، دزد دریایی عجیب‌وغریبی است که به ویل ترنر، آهنگر جوان، کمک می‌کند تا الیزابت سوان، عشق زندگی‌اش، را نجات دهد. در این مسیر، آن‌ها با باربوسا، افسر اول سابق جک، روبه‌رو می‌شوند.
جانی دپ، اورلاندو بلوم، کیرا نایتلی و جفری راش بازیگران اصلی این فیلم هستند.
ترکیب فانتزی تاریک، اسطوره‌ها و داستان‌های تاریخی در دوران طلایی دزدان دریایی، این اثر را به ماجراجویی پرهیجانی در دل دریا تبدیل کرد. فیلم همچنین به احیای ژانری کمک کرد که برای مدتی طولانی رو به افول رفته بود و زمینه‌ساز شکل‌گیری یکی از موفق‌ترین مجموعه‌های سینمایی دیزنی شد. شخصیت جک اسپارو نیز با وجود گذشت سال‌ها، همچنان یکی از شناخته‌شده‌ترین چهره‌های تاریخ سینما است.
۷. سرگذشت نارنیا: شیر، کمد و جادوگر (The Chronicles of Narnia: The Lion, the Witch and the Wardrobe – 2005)
این فیلم به کارگردانی اندرو آدامسون، اقتباسی از مجموعه کتاب‌های کودکانه سی. اس. لوئیس است و چهار خواهر و برادر خانواده پونسی، یعنی پیتر، سوزان، ادموند و لوسی را معرفی می‌کند. در جریان جنگ جهانی دوم، این چهار کودک بریتانیایی به مناطق روستایی فرستاده می‌شوند و از طریق دریچه‌ای جادویی به سرزمین نارنیا راه پیدا می‌کنند؛ جهانی اسرارآمیز که در آن باید با شیری خردمند متحد شوند تا پادشاهی را از دست جادوگری شرور نجات دهند.
این فیلم پس از اکران به موفقیتی جهانی دست یافت و به یکی از آثار فانتزی محبوب دهه ۲۰۰۰ تبدیل شد. جلوه‌های ویژه دیجیتال و عملی آن نیز مرزهای فنی سینما را گسترش دادند. شیر، کمد و جادوگر با وفاداری به جادوی کتاب اصلی، جایگاه ویژه‌ای در خاطره یک نسل از مخاطبان پیدا کرد.
۶. چگونه اژدهای خود را تربیت کنیم (How to Train Your Dragon – 2010)
این انیمیشن به کارگردانی کریس سندرز و دین دبلوا، نخستین قسمت از مجموعه‌ای محبوب است که بر اساس کتاب‌های کرسیدا کاول، نویسنده بریتانیایی، ساخته شد. داستان درباره هیکاپ، پسر جوانی از قوم وایکینگ‌ها است که با اژدهایی به نام بی‌دندان دوست می‌شود. این دوستی غیرمنتظره، باورهای رایج جوامعشان را به چالش می‌کشد و مسیر تازه‌ای پیش روی آن‌ها قرار می‌دهد.
صداپیشگانی چون جی باروشل، جرارد باتلر و آمریکا فررا در این فیلم حضور دارند.
«چگونه اژدهای خود را تربیت کنیم» یکی از نمونه‌های برجسته دوران اوج خلاقیت استودیوی دریم‌ورکس به شمار می‌رود. طراحی بصری خلاقانه و فاصله گرفتن از کلیشه‌های رایج ژانر فانتزی و انیمیشن، این اثر را از بسیاری از آثار مشابه متمایز کرد. با این حال، مهم‌ترین عامل موفقیت آن، هسته احساسی داستان و پرداخت رابطه‌ای است که میان هیکاپ و اژدهایش شکل می‌گیرد.
۵. عروس شاهزاده (The Princess Bride – 1987)
این فیلم به کارگردانی راب راینر و بر اساس رمانی از ویلیام گلدمن ساخته شده است. داستان درباره باترکاپ، شاهزاده‌ای جوان، و وستلی، کارگر مزرعه‌ای است که عاشق اوست. هنگامی که باترکاپ مجبور می‌شود با شاهزاده شرور هامپردینک ازدواج کند، وستلی سفری پرخطر را برای نجات عشق زندگی‌اش آغاز می‌کند.
کری الویس و رابین رایت نقش‌های اصلی را ایفا می‌کنند و مندی پتینکین، آندره د جاینت و کریس ساراندون نیز از دیگر بازیگران فیلم هستند.
عروس شاهزاده ترکیبی دلنشین از عاشقانه‌های افسانه‌ای، ماجراجویی، کمدی و درام است. این فیلم با شوخ‌طبعی خاص و فاصله گرفتن از قواعد مرسوم داستان‌های پریان، به اثری محبوب میان علاقه‌مندان سینما تبدیل شد. دیالوگ‌های ماندگار و شخصیت‌های دوست‌داشتنی آن نیز باعث شده‌اند که فیلم پس از گذشت چند دهه همچنان جایگاه خود را در فرهنگ عامه حفظ کند.
۴. شهر اشباح (Spirited Away – 2001)
این انیمیشن به نویسندگی، کارگردانی و طراحی دستی هایائو میازاکی، یکی از شناخته‌شده‌ترین و موفق‌ترین آثار استودیو جیبلی در سطح بین‌المللی است. داستان درباره دختری ۱۰ ساله به نام چیهیرو است که هنگام سفر با والدینش وارد پارکی متروکه می‌شود و راه خود را به جهانی جادویی و محل زندگی ارواح باز می‌کند. او باید پیش از آنکه برای همیشه در این جهان گرفتار شود، راهی برای بازگشت پیدا کند.
«شهر اشباح» با تصاویر خیال‌انگیز و فضاسازی سوررئال خود، یکی از برجسته‌ترین نمونه‌های انیمیشن دوبعدی و ترکیب تکنیک‌های دستی و دیجیتال در اوایل قرن بیست‌ویکم محسوب می‌شود. این فیلم علاوه بر بازتعریف استانداردهای انیمیشن در سطح جهانی، مخاطبان غربی را با عناصر کمتر متعارف فانتزی، اسطوره‌شناسی معنوی و فولکلور ژاپنی آشنا کرد. همچنین نخستین فیلم انیمیشن غیرانگلیسی‌زبان بود که جایزه اسکار بهترین انیمیشن بلند را دریافت کرد.
۳. هری پاتر و سنگ جادو (Harry Potter and the Sorcerer's Stone – 2001)
این فیلم به کارگردانی کریس کلمبوس، اقتباسی از رمان پرفروش جی. کی. رولینگ است که مخاطبان را با دنیای هری پاتر، جادوگر جوان، آشنا می‌کند. هری در کنار دوستانش، ران ویزلی و هرماینی گرنجر، تلاش می‌کند توانایی‌های جادویی خود را پرورش دهد و در برابر نیروهای تاریک بایستد.
دنیل ردکلیف، روپرت گرینت و اما واتسون بازیگران اصلی این فیلم هستند و در تمام قسمت‌های مجموعه حضور دارند.
«هری پاتر و سنگ جادو» به موفقیتی کم‌سابقه دست یافت و پایه‌های یکی از بزرگ‌ترین مجموعه‌های فانتزی قرن بیست‌ویکم را بنا گذاشت. این فیلم با تبدیل فضای مدرسه جادوگری و دنیای جادوگران به بخشی از فرهنگ عامه، بر شیوه روایت داستان‌های فانتزی مدرن تأثیر گذاشت و نسلی از مخاطبان را با جهان هری پاتر همراه کرد.
۲. سه‌گانه ارباب حلقه‌ها (The Lord of the Rings Trilogy – 2001 تا 2003)
«سه‌گانه ارباب حلقه‌ها» به کارگردانی پیتر جکسون، اقتباسی از مجموعه رمان‌های جی. آر. آر. تالکین است و از برجسته‌ترین دستاوردهای سینمای فانتزی به شمار می‌رود. داستان، سفر پرمخاطره فرودو، هابیتی جوان، را دنبال می‌کند که باید حلقه یگانه را نابود کند و برای همیشه به تهدید سائورون، ارباب تاریکی، پایان دهد.
الیجاه وود، ویگو مورتنسن، ایان مک‌کلن و شان آستین از بازیگران اصلی این مجموعه هستند؛ شخصیت‌هایی که بسیاری از آن‌ها به چهره‌هایی ماندگار در فرهنگ عامه تبدیل شده‌اند.
پیتر جکسون با جان بخشیدن به سرزمین میانه، جهان ادبی تالکین را با جزئیات بصری چشمگیر، طراحی صحنه پیچیده و بازی‌های تأثیرگذار به پرده سینما آورد. موفقیت تجاری و تحسین منتقدان از این سه‌گانه نشان داد که آثار فانتزی عظیم و پرجزئیات می‌توانند هم در گیشه موفق باشند و هم از نظر هنری مورد توجه قرار گیرند. این مجموعه مسیر سینمای فانتزی در قرن بیست‌ویکم را به‌طور اساسی تغییر داد.
۱. جادوگر شهر اُز (The Wizard of Oz – 1939)
فیلم موزیکال فانتزی «جادوگر شهر اُز» به کارگردانی ویکتور فلمینگ، اقتباسی از کتاب ال. فرانک باوم است. داستان درباره دوروتی، دختری جوان از ایالت کانزاس، و سگش توتو است که پس از وقوع گردبادی به سرزمین جادویی اُز منتقل می‌شوند. آن‌ها در مسیر ملاقات با جادوگر مشهور این سرزمین، با مترسکی بدون مغز، شیری ترسو و مردی حلبی آشنا می‌شوند.
جودی گارلند با ایفای نقش دوروتی، یکی از ماندگارترین شخصیت‌های تاریخ سینما را خلق کرد. فرانک مورگان، ری بولگر، جک هیلی و برت لار نیز در این فیلم حضور دارند.
جادوگر شهر اُز داستانی درباره امید، عشق، دوستی و استقامت است که در سال‌های پرآشوب منتهی به جنگ جهانی دوم ساخته شد. این فیلم با گذار چشمگیر از تصاویر واقع‌گرایانه و رنگ‌پریده کانزاس به دنیای رنگارنگ و خیال‌انگیز اُز، استاندارد تازه‌ای برای روایت بصری در سینما ایجاد کرد.
تأثیر این اثر بر ماجراجویی‌های جادویی سینمای مدرن انکارناپذیر است و پس از گذشت چندین دهه، همچنان یکی از مهم‌ترین آثار تاریخ هالیوود و معیاری برای داستان‌گویی در ژانر فانتزی به شمار می‌رود.
دانش‌آموخته ادبیات انگلیسی و مترجمی با هفت سال تجربه کار. یک سال است در «سلام سینما» به تولید محتوا درباره سینمای جهان مشغولم. همیشه دنبال داستان‌های جدید و تجربه‌های متفاوت در دنیای هنر هستم.