نقد و بررسی سریال «یل» / مقدمه‌ای برای ورود به یک جنایت
اختصاصی سلام سینما؛ مهلا رنجبران| «یل» از همان قسمت اول، بین دو چیز حرکت می‌کند: فضاسازی و معماسازی. اما پیش از آنکه به معمای اصلی برسیم؛ یعنی قتل‌های زنجیره‌ای دختران یک روستا، بیشتر با معرفی شخصیت‌ها و مناسبات دنیای قصه روبه‌رو می‌شویم. درواقع، قسمت اول هنوز پیش از ورود به خلاصه داستانی حرکت می‌کند که از سریال منتشر شده است و بیشتر زمینه‌های درام را می‌چیند.
جمشید محمودی با قاب‌بندی‌های فکرشده و تصویرپردازی، به جهان داستان هویت بصری داده است؛ فضایی که قرار است بستر یک معمای جنایی در دهه پنجاه باشد. هدایت آرشیدا درستکار در نقش غزل هم یکی از امتیازهای این قسمت است؛ بازی طبیعی‌ای که باعث می‌شود موقعیت‌های عاطفی، به‌جای آنکه تصنعی به نظر برسند، باورپذیر از کار دربیایند.
اما جذابیت «یل» فقط به فضاسازی محدود نمی‌شود. سکانس تیراندازی سهراب هم نمونه‌ای از ظرفیت سریال برای ساختن تعلیق است؛ موقعیتی که با به تأخیر انداختن نتیجه، برای چند لحظه انتظار و کنجکاوی ایجاد می‌کند. حالا باید دید این موقعیت‌ها در ادامه، چطور به شخصیت‌پردازی و پیشروی قصه پیوند می‌خورند.
در پایان قسمت اول، با شخصیت‌هایی مثل سهراب، غزل، پری و محسن و بخشی از مناسبات بین آن‌ها آشنا شده‌ایم؛ اما هنوز بخش زیادی از روابط و انگیزه‌هایشان در هاله‌ای از ابهام است. اینجاست که باید منتظر ماند و دید سریال چطور این رابطه‌ها را به معمای جنایی مرکزی وصل می‌کند و سرنخ‌هایش را به‌تدریج در اختیار مخاطب قرار می‌دهد.
بستر تاریخی و نوستالژی‌های پیش از انقلاب هم یکی دیگر از جنبه‌هایی است که در قسمت‌های بعدی می‌تواند اهمیت بیشتری پیدا کند. اینکه این فضا تا چه اندازه فراتر از بازسازی یک دوره می‌رود و روی مناسبات اجتماعی، روابط قدرت و تصمیم‌های شخصیت‌ها اثر می‌گذارد، می‌تواند نقش مهمی در شکل‌گیری هویت دراماتیک «یل» داشته باشد.
از طرف دیگر، مقایسه «یل» با «پوست شیر» هم با توجه به سابقه سازندگانش اجتناب‌ناپذیر است. بااین‌حال، فضای روستایی و تاریخی داستان این فرصت را در اختیار محمودی قرار می‌دهد که جهان متفاوتی بسازد؛ جهانی که باید دید چطور از دل ویژگی‌های زمانی و مکانی خودش، به یک روایت جنایی مستقل می‌رسد.
فعلاً «یل» در فرم، نشانه‌های امیدوارکننده‌ای دارد و قسمت اول، بیشتر از آنکه معمای اصلی را پیش ببرد، زمینه ورود به آن را فراهم می‌کند. حالا باید دید در ادامه، تصویر، شخصیت‌ها و سرنخ‌ها چطور کنار هم قرار می‌گیرند و این مقدمه‌چینی‌ها چه مسیری برای قصه می‌سازند.
شما قسمت اول «یل» را چطور دیدید؟
من مهلا رنجبران هستم؛ متولد ۱۳۸۱، فارغ‌التحصیل کارشناسی مهندسی نقشه‌برداری، و عاشق دنیای خبر و تصویر. خبرنگاری برای من فقط یک شغل نیست؛ چیزی‌ست که باهاش زندگی می‌کنم، نفس می‌کشم و ازش لذت می‌برم.
از سال 1404 با سلام سینما همکاری دارم و با تمرکز بر سینما، تلویزیون، چهره‌های هنری و حواشی فرهنگی، تلاش می‌کنم خبر را نه فقط منتقل، بلکه حس‌برانگیز کنم و با قلمم به کلمات روح ببخشم.