کریستوفر نولان ارتباط مفهومی میان The Odyssey و Oppenheimer را تأیید کرد
کریستوفر نولان تابستان امسال با فیلم The Odyssey به سینماها بازگشت؛ اقتباسی عظیم از منظومه اسطوره‌ای هومر که مت دیمون در آن نقش اودیسئوس را بازی می‌کند و جمعی از ستارگان سینما نیز در آن حضور دارند.
متن حاوی اسپویل
این فیلم تاکنون حدود 1.8 میلیارد دلار در سراسر جهان فروش داشته و امتیاز چشمگیر 94 درصد را از منتقدان راتن تومیتوز دریافت کرده است. هم‌زمان با آغاز فصل جوایز سینمایی، نولان درباره شباهت‌های مفهومی The Odyssey و Oppenheimer صحبت کرده و از ارتباطی گفته است که هنگام نوشتن پایان فیلم جدیدش به ذهن او رسیده بود.
رابرت داونی جونیور، بازیگر Oppenheimer و برنده جایزه اسکار بهترین بازیگر نقش مکمل مرد برای ایفای نقش لوئیس استراوس، اجرای گفت‌وگوی نولان را بر عهده داشت. نولان در این مصاحبه گفت:
«وقتی بخش پایانی The Odyssey را می‌نوشتم، ناگهان متوجه شدم بخشی از Oppenheimer نیز در آن وجود دارد و میان این دو اثر نوعی ارتباط شکل گرفته است. چند روز پیش دفترچه‌های یادداشتم را مرور می‌کردم و دیدم هنگام نوشتن پایان فیلم، یادداشتی ثبت کرده‌ام که می‌گفت این پایان، ترکیبی از پایان تمام فیلم‌های من در یک اثر است.»
در پایان The Odyssey، اودیسئوس پس از چند دهه تلاش برای بازگشت به خانه، بار دیگر راهی سفری دریایی به سوی غرب می‌شود. او همراه همسرش پنه‌لوپه با بازی آن هاتاوی، ایتاکا را ترک می‌کند و پسرشان تلماخوس با بازی تام هالند، مسئولیت پادشاهی را بر عهده می‌گیرد.
اودیسئوس باور دارد تمدن کنونی ممکن است به‌دلیل اقدامات او نابود شود، اما انسان‌ها در نهایت جامعه‌ای تازه بنا خواهند کرد. یکی از دلایل این تصمیم آن است که او دیگر خود را شایسته پادشاهی نمی‌داند؛ زیرا انتخاب‌هایش آسیب‌هایی جبران‌ناپذیر به بار آورده‌اند.
در صحنه پایانی فیلم، اسب تروا در میان شعله‌های آتش و هنگام سقوط شهر تروا به تصویر کشیده می‌شود. داستان The Odyssey نیز تا حد زیادی بر مواجهه اودیسئوس با پیامدهای نقشه‌ای متمرکز است که برای شکست دادن تروا طراحی کرده بود.
او با فریب دادن مردم تروا و متقاعد کردن آن‌ها برای پذیرفتن اسب چوبی به‌عنوان هدیه‌ای برای ورود به شهر، زمینه وقوع فاجعه را فراهم کرد. اودیسئوس احساس می‌کند با این اقدام، سابقه‌ای خطرناک به وجود آورده و باعث شده قوانین مهمان‌نوازی و احترام به مهمانان زیر پا گذاشته شوند.
از آنجا که جنگ با چنین فریبی به پایان رسید، دیگران نیز به خود اجازه دادند قانون زئوس را نقض کنند. در نتیجه، نظم و ساختار جامعه متمدن به‌تدریج فروپاشید. در ایتاکا نیز خواستگاران پنه‌لوپه از تعهد او به پذیرایی از مهمانان سوءاستفاده می‌کنند و مشکلات تازه‌ای به وجود می‌آورند.
در سوی دیگر، Oppenheimer داستان مردی را روایت می‌کند که به‌تدریج با پیامدهای اقدامات خود مواجه می‌شود. جی. رابرت اوپنهایمر با ساخت بمب اتم، سلاحی را به وجود آورد که توانایی نابودی جهان را دارد و در نهایت مسئولیت اخلاقی پیامدهای آن را بر دوش خود احساس می‌کند.
پایان Oppenheimer پیامدهای بلندمدت پروژه منهتن و آغاز رقابت تسلیحاتی هسته‌ای را به تصویر می‌کشد. اوپنهایمر با بازی کیلین مورفی، خود را شخصاً مسئول عواقب این پروژه می‌داند. هر دو فیلم نیز در سکانس‌های پایانی از تصاویری نمادین استفاده می‌کنند تا اشتباه محوری شخصیت اصلی را یادآور شوند. در Oppenheimer مجموعه‌ای از تصاویر مرتبط با ویرانی هسته‌ای نمایش داده می‌شود و The Odyssey بار دیگر مخاطب را با تصویر اسب تروا روبه‌رو می‌کند.
هنوز مشخص نیست بازگشت نولان به چنین مضمون مشترکی تا چه اندازه به موفقیت فیلم جدید او در فصل جوایز کمک خواهد کرد. Oppenheimer در نهایت جایزه اسکار بهترین کارگردانی را برای نولان به ارمغان آورد و علاوه بر آن، جایزه بهترین فیلم را نیز دریافت کرد. این فیلم از مجموع 13 نامزدی، هفت جایزه اسکار به دست آورد.
انتظار می‌رود The Odyssey نیز در مراسم اسکار۲۰۲۷ نامزدی‌های متعددی کسب کند، اما در شرایط فعلی نمی‌توان آن را گزینه قطعی و پیشتاز جایزه بهترین فیلم دانست. برخی منتقدان و مخاطبان معتقدند شباهت زیاد این اثر به Oppenheimer ممکن است به نقطه‌ضعفی برای فیلم جدید نولان تبدیل شود؛ حتی با وجود موفقیت تجاری چشمگیر آن در سال 2026.
با این حال، نولان اکنون به‌صورت علنی درباره پیوند میان این دو فیلم صحبت کرده و توضیح داده است که چگونه مضمون‌ها و ایده‌های آثار قبلی‌اش می‌توانند زمینه‌ساز پروژه‌های بعدی او باشند. حالا باید منتظر ماند و دید The Odyssey چه تأثیری بر مسیر حرفه‌ای نولان و فیلم بعدی او خواهد گذاشت.