بیانیه برلیناله در پی جنجال سیاسی: از هنرمندان انتظار نداشته باشید درباره هر مسئله‌ای موضع بگیرند

جشنواره فیلم برلین در پی موجی از انتقادات رسانه‌ای و شبکه‌های اجتماعی، به‌ویژه پس از اظهارات اعضای هیئت‌داوران درباره جنگ غزه، بیانیه‌ای رسمی منتشر کرد. ماجرا از جایی آغاز شد که ویم وندرس، رئیس هیئت‌داوران، در نشست خبری افتتاحیه گفت: «باید از سیاست دور بمانیم»، جمله‌ای که بلافاصله واکنش‌های تند برانگیخت و حتی باعث شد نویسنده هندی آرونداتی روی از حضور در جشنواره انصراف دهد.

پس از آن، میشل یئو و نیل پاتریک هریس نیز به دلیل واکنش محتاطانه به پرسش‌های سیاسی مورد انتقاد قرار گرفتند؛ هریس گفته بود ترجیح می‌دهد کارهای «غیرسیاسی» انجام دهد.

در بیانیه تریشا تاتل، مدیر جشنواره، آمده است که فضای رسانه‌ای اخیر «تصویری نادرست و تقلیل‌یافته» از برلیناله ارائه می‌دهد. او تأکید می‌کند که هنرمندان در جشنواره دائماً در حال سخن گفتن‌اند؛ از طریق فیلم‌هایشان، درباره آثارشان، و گاهی درباره مسائل ژئوپولیتیک، اما نباید مجبور شوند به هر پرسشی پاسخ دهند یا دیدگاه‌های پیچیده را در چند ثانیه خلاصه کنند.

تاتل یادآور می‌شود که امسال ۲۷۸ فیلم در جشنواره حضور دارند که بسیاری از آن‌ها به موضوعاتی چون نسل‌کشی، خشونت جنسی در جنگ، فساد، استعمار و سرکوب دولتی می‌پردازند. او می‌گوید برخی فیلم‌سازان حاضر در جشنواره خود با خطر زندان، تبعید یا مرگ روبه‌رو هستند و با شجاعت آثارشان را به برلین می‌آورند.

او همچنین تأکید می‌کند که سیاست در سینما شکل‌های مختلفی دارد: برخی آثار به قدرت و سیاست کلان می‌پردازند، برخی دیگر به سیاست‌های روزمره و روابط انسانی. اما آنچه همه را به هم پیوند می‌دهد «احترام عمیق به کرامت انسانی» است.

در پایان، تاتل می‌نویسد که هنرمندان آزادند هرطور که می‌خواهند از آزادی بیان استفاده کنند، اما نباید مجبور شوند درباره موضوعاتی که به آن‌ها مربوط نیست موضع‌گیری کنند. او می‌افزاید: «امید داریم سینما بتواند حتی اگر آهسته دل‌ها و ذهن‌ها را تغییر دهد.»