چرا انتخاب جیکوب الوردی برای نقش هیثکلیف در «بلندیهای بادگیر» جنجالی شد؟
اقتباس جدید «بلندیهای بادگیر» (Wuthering Heights) که جمعه اکران میشود، با واکنش تند طرفداران امیلی برونته مواجه شده است. منتقدان میگویند فیلم با حذف نیمه دوم رمان، افزایش بار جنسی داستان و بازاریابی آن بهعنوان یک عاشقانه، روح اثر را تغییر داده است. اما بیشترین اعتراضها به انتخاب جیکوب الوردی برای نقش هیثکلیف بازمیگردد؛ شخصیتی که در رمان بارها با توصیفهایی همراه با بار نژادی معرفی میشود، از جمله «کولی تیره پوست» و «پسربچهای شبیه به ملوانان هندی» عباراتی که نشان میدهد او در جامعه بریتانیای قرن هجدهم «غریبه» و «از جامعه دیگری» بوده است.
کارشناسان ادبی توضیح میدهند که ابهام نژادی هیثکلیف بخشی اساسی از پیام رمان است. کلر اوکالاگان، پژوهشگر ادبیات ویکتوریایی، میگوید این ابهام «عمداً فراگیر» است و به شخصیت اجازه میدهد نماینده گروههای مختلفی باشد که در دوران استعمار مورد ستم قرار گرفتند. او تأکید میکند که برونته و خواهرانش از کودکی درباره استعمار مینوشتند و کاملاً از مباحث بردهداری و امپریالیسم آگاه بودند.
آندریا کاستون تَنگه، استاد ادبیات، نیز میگوید انتخاب بازیگری که «کاملاً در طبقه متوسط سفیدپوست جا میگیرد» باعث میشود بخش مهمی از نقد اجتماعی رمان حذف شود. او معتقد است که هیثکلیف نمادی از کودکانی است که در نظام استعماری نامگذاری میشدند، گذشتهشان پاک میشد و در ساختار طبقاتی بریتانیا «بیریشه» میماندند.
منتقدان همچنین به «فرصت ازدسترفته» برای انتخاب بازیگری از جوامع رنگینپوست اشاره میکنند؛ بهویژه با توجه به کمبود حضور بیوگرافی تاریخی در سینما. سورایا جاکاردی وارگاس، پژوهشگر رسانه، این تصمیم را بخشی از «پاکسازی نمادین» میداند که در آن حذف گروههای بهحاشیهراندهشده از روایتها، ارزش اجتماعی آنها را کاهش میدهد.
فنل در پاسخ به انتقادها گفته است که فیلم «برداشت شخصی» او از رمان است و عنوان را عمداً در گیومه گذاشته تا این موضوع را نشان دهد. اما کارشناسان میگویند خواندن رمان در نوجوانی نمیتواند توجیهی برای نادیدهگرفتن لایههای نژادی و طبقاتی آن باشد.
با وجود جنجالها، یک نتیجه قطعی وجود دارد: فروش «بلندیهای بادگیر» در آمریکا و بریتانیا جهش چشمگیری داشته و علاقه عمومی به رمان دوباره اوج گرفته است.