شگفتی بزرگ در راه اسکار؛ آیا مستند جنجالی استودیوی A24 «ادیسه» کریستوفر نولان را کنار می‌زند؟
بر اساس گزارشی از وب‌سایت Comic Basics، فیلم سینمایی The Odyssey به کارگردانی کریستوفر نولان که در ماه ژوئیه روی پرده سینماها رفت و پس از فتح قله‌های گیشه، برای ماه‌ها به عنوان صدرنشین بی‌چون‌و‌چرای بازارهای پیش‌بینی جوایز شناخته می‌شد، این روزها شرایط متفاوتی را تجربه می‌کند. تازه‌ترین ساخته این کارگردان نام‌آشنا که پیش‌تر فیلم تحسین‌شده Oppenheimer را در کارنامه دارد، با کسب امتیاز عالی ۹۴ درصد در وب‌سایت راتن تومیتوز اکران شد. شایان ذکر است که نود و نهمین دوره جوایز اسکار در تاریخ ۱۴ مارس برگزار خواهد خواهد شد.
با این حال، داده‌های تازه از بازارهای شرط‌بندی و پیش‌بینی اکنون تصویری کاملاً دگرگون‌شده را به نمایش می‌گذارند. در پلتفرم پالی‌مارکت، شانس پیروزی این اثر حماسی و پرهزینه برای فتح اسکار بهترین فیلم به ۴۵ درصد کاهش یافته است، در حالی که شانس مستند شگفت‌انگیز You Can See Everything با جهشی خیره‌کننده به ۲۵ درصد رسیده است. نمودارهای پیش‌بینی به‌خوبی گویای افت مداوم بخت بلاک‌باستر نولان و در مقابل، اوج‌گیری پیوسته و پرسرعت این مستند بحث‌برانگیز هستند.
در طول فصل بهار، چهار مدعی اصلی برای تصاحب جایگاه نخست جدول پیش‌بینی‌ها با یکدیگر رقابت می‌کردند، اما اکران پروژه‌ای عظیم از نولان توانست تمامی رقبا را به حاشیه براند. فیلم مذکور تا ماه اوت موفق شد بیش از ۱.۱ میلیارد دلار در گیشه جهانی فروش داشته باشد و در پالی‌مارکت، ارزش سهام پیش‌بینی آن به ۴۹ سنت رسید؛ آماری خیره‌کننده که آثار شاخصی چون Dune: Part Three و Wild Horse Nine را با فاصله‌ای بسیار زیاد پشت سر گذاشت.
با وجود هزینه تولید ۲۵۰ میلیون دلاری کمپانی یونیورسال و حضور بازیگران سرشناسی همچون مت دیمون، تام هالند، ان هتوی و لوپیتا نیونگو که شانس موفقیت اثر را به‌شدت بالا برده‌اند، تاریخ سینما روایتگر مسیر متفاوتی است. آثار فانتزی و حماسی در طول تاریخ بیش از ۹۰ ساله آکادمی، بسیار به‌ندرت توانسته‌اند جایزه اصلی بهترین فیلم را به خانه ببرند و تنها شمار انگشت‌شماری از آن‌ها، از جمله فیلم The Lord of the Rings: The Return of the King، موفق به ثبت چنین افتخاری شده‌اند.
در سوی مقابل، مستند You Can See Everything به کارگردانی مشترک ناتان فیلدر و لنس اوپنهایم از محصولات برجسته استودیوی A24 است. داستان این اثر پرکشش، روزهای پایانی الیزابت هولمز، بنیان‌گذار جنجالی شرکت ثرانوس را در طول ۳۴ روز منتهی به رفتن او به زندان به تصویر می‌کشد. نخستین نمایش این اثر در تاریخ ۶ سپتامبر طی یک اکران کاملاً مخفیانه و غافلگیرکننده در جشنواره تلوراید رقم خورد و با کسب امتیاز فوق‌العاده ۹۹ درصد در راتن تومیتوز و فروش افتتاحیه‌ای نزدیک به ۱۵ میلیون دلار تنها در ۸۵۵ سالن سینما، به یکی از بزرگ‌ترین شگفتی‌های سال تبدیل شد.
هزینه ساخت این مستند تنها ۷ میلیون دلار بوده و استودیوی A24 کارزار تبلیغاتی بسیار وسیع و هوشمندانه‌ای را برای آن تدارک دیده است. علاوه بر رقابت در شاخه تخصصی بهترین مستند، کمپین‌های تبلیغاتی گسترده‌ای نیز برای حضور این اثر در بخش‌های مهمی چون بهترین فیلم، کارگردانی، فیلم‌برداری و طراحی لباس به راه افتاده است. دست‌اندرکاران این پروژه حتی آماندا سایفرد را برای نامزدی در بخش بهترین بازیگر نقش مکمل زن پیشنهاد داده‌اند؛ بازیگری که در این اثر در نقش خودش و نسخه‌ای از خودِ هولمز ظاهر می‌شود.
تاکنون در تاریخ جوایز اسکار هیچ اثر مستندی موفق نشده نامزد دریافت جایزه بهترین فیلم شود و ورود این عنوان به فهرست نامزدهای نهایی، به معنای تاریخ‌سازی در آکادمی خواهد بود. بازار پیش‌بینی کالشی حدود سه هفته پیش، شانس ۴۱ درصدی را برای نامزدی این مستند به ثبت رساند. انتخاب نهایی برندگان در این شاخه حیاتی، در نهایت بر عهده نزدیک به ۱۱ هزار عضو رای‌دهنده آکادمی قرار دارد.
با این حال، تحلیل‌گران برجسته سینمایی احتمالات بالاتری را برای این اثر متصور هستند. ستون‌نویس نشریه ورایتی نامزدی این مستند را امری قطعی دانسته و آن را به عنوان مدعی جدی پیروزی قلمداد کرده است، هرچند که پیش‌بینی‌های کلی ورایتی کماکان فیلم نولان را به عنوان برنده نهایی معرفی می‌کند و تنها به حضور مستند در جمع نامزدها اشاره دارد.
آکادمی علوم و هنرهای سینمایی در تاریخ ۲۱ ژانویه ۲۰۲۷ ده نامزد نهایی بخش بهترین فیلم را معرفی خواهد کرد و وضعیت این رقابت جذاب پس از این تاریخ شکل شفاف‌تری به خود خواهد گرفت. ارقام ثبت‌شده در بازارهای پیش‌بینی در واقع بازتاب‌دهنده نظرات جمعی کاربران هستند و با برگزاری جوایز مقدماتی و اکران‌های جدید، دستخوش تغییر خواهند شد؛ نبردی دیدنی که در یک سو بلاک‌باستری میلیاردی و در سوی دیگر مستندی کم‌هزینه، پرسر و صدا و ساختارشکن قرار دارند.