۷ سریال علمیتخیلی با قوانین بینقص سفر در زمان که هر طرفداری باید تماشا کند
ترجمه اختصاصی سلام سینما؛ نگار رعنایی| سفر در زمان یکی از محبوبترین ایدههای تاریخ علمیتخیلی است، اما اجرای درست آن کار سادهای نیست. بسیاری از فیلمها و سریالها در طول داستان قوانین خود را نقض میکنند یا برای حل مشکلات روایی به راهحلهای ساده و غیرمنطقی متوسل میشوند. با این حال، چند مجموعه تلویزیونی توانستهاند از ابتدا تا پایان به قوانین جهان خود وفادار بمانند و روایتی منسجم از سفر در زمان ارائه دهند. در ادامه، با هفت سریال برتر این حوزه آشنا میشویم.
۷. «مسافران» (Travelers)
«مسافران» یکی از متفاوتترین سریالهای سفر در زمان است. داستان در آیندهای آخرالزمانی جریان دارد؛ جایی که دانشمندان راهی برای فرستادن آگاهی انسانها به گذشته پیدا کردهاند.
افراد منتخب، ذهن خود را به بدن انسانهایی منتقل میکنند که قرار است در همان لحظه جان خود را از دست بدهند. به این ترتیب، هم جان میزبان نجات پیدا میکند و هم تغییرات بزرگی در خط زمانی ایجاد نمیشود.
تمام مأموریتها زیر نظر هوش مصنوعی قدرتمندی به نام Director انجام میشود و شخصیتها پس از ورود به گذشته دیگر نمیتوانند دوباره در زمان جابهجا شوند. آنها باید تا پایان عمر میزبان در همان بدن باقی بمانند؛ چه چند روز باشد و چه چند دهه.
یکی از جذابترین جنبههای سریال، قوانین اخلاقی سختگیرانهای است که مأموران باید رعایت کنند. آنها بدون دستور مستقیم Director حق نجات دادن یا گرفتن جان هیچ انسانی را ندارند. همچنین در دنیای «مسافران» خبری از جهانهای موازی نیست و هر تغییری در گذشته، مستقیماً خط زمانی اصلی را بازنویسی میکند.
۶. «پروژه لازاروس» (The Lazarus Project)
«پروژه لازاروس» یکی از دستکمگرفتهشدهترین آثار علمیتخیلی سالهای اخیر است که ایدهای شبیه فیلم «روز موش خرما» (Groundhog Day) را با سفر در زمان ترکیب میکند.
در این سریال، سازمانی مخفی میتواند جهان را هر بار به اول ژوئیه بازگرداند؛ اما تنها تعداد محدودی از افراد، به لطف یک جهش ژنتیکی یا سرمی ویژه، خاطرات خود را حفظ میکنند.
هر زمان که زمین با تهدیدی در حد انقراض روبهرو شود، اعضای این سازمان زمان را ریست میکنند تا فرصت دیگری برای جلوگیری از فاجعه داشته باشند.
البته این توانایی محدودیتهای مهمی دارد. بدن شخصیتها نیز به وضعیت همان روز بازمیگردد و آنها مجبورند بارها وقایع تلخ و دردناک را از نو تجربه کنند؛ در حالیکه میدانند ممکن است با یک ریست دیگر، تمام تلاشهایشان بیاثر شود.
هرچند فصل دوم مفاهیم پیچیدهتری از سفر در زمان را وارد داستان میکند، اما سریال همچنان به قوانین اولیه خود وفادار باقی میماند.
۵. «لینک کلیک» (Link Click)
انیمیشن چینی «لینک کلیک» یکی از خلاقانهترین آثار چند سال اخیر درباره سفر در زمان است.
داستان درباره دو جوان به نامهای چنگ شیائوشی و لو گوانگ است که میتوانند از طریق عکسها به گذشته سفر کنند. لو گوانگ تنها با نگاه کردن به یک عکس، اتفاقات دوازده ساعت بعد از ثبت آن را میبیند و چنگ شیائوشی نیز میتواند جای عکاس قرار بگیرد و وقایع آن لحظه را تجربه کند.
قوانین این دنیا از همان قسمت نخست کاملاً مشخص میشوند:
آنها فقط ۱۲ ساعت فرصت حضور در گذشته را دارند.
چنگ شیائوشی باید دقیقاً از دستورهای لو گوانگ پیروی کند.
مهمتر از همه، نباید در روند وقایع دخالت کنند.
سریال بارها نشان میدهد که حتی کوچکترین تغییر در گذشته، پیامدهایی ماندگار دارد و شخصیتها هر بار که این قوانین را نادیده میگیرند، ناچارند بهای سنگینی بپردازند.
۴. «لوکی» (Loki)
اگرچه «لوکی» بخشی از دنیای سینمایی مارول است، اما بهتنهایی یکی از بهترین سریالهای سفر در زمان سالهای اخیر محسوب میشود.
پس از دستگیری لوکی توسط سازمان سازمان نظارت بر تغییرات زمانی (TVA)، او مأمور میشود تا در شکار نسخهای دیگر از خودش به نام سیلوی همکاری کند.
در این جهان، TVA بیرون از جریان زمان قرار دارد و به همین دلیل میتواند شاخههای مختلف خط زمانی را مدیریت یا حذف کند.
فصل نخست بر حفظ «خط زمانی مقدس» تمرکز دارد، اما اتفاقات پایانی آن باعث تغییر کامل مسیر داستان در فصل دوم میشود.
نکته مهم این است که تمام این تحولات بر اساس همان قوانین از پیش تعیینشده رخ میدهند و سریال هیچگاه برای پیش بردن داستان، منطق دنیای خود را قربانی نمیکند.
۳. «ساگرادا ریست» (Sagrada Reset)
این انیمه ژاپنی یکی از دقیقترین سیستمهای سفر در زمان را میان تمام آثار تلویزیونی دارد.
شخصیتی به نام میسورا هاروکی میتواند زمان را دقیقاً سه روز به عقب بازگرداند، اما کی آسای به لطف حافظه خارقالعادهاش، تمام اتفاقات خط زمانی قبلی را به خاطر میسپارد.
با این حال، قوانین این قدرت بسیار سختگیرانه هستند:
بازگشت تنها تا ۷۲ ساعت امکانپذیر است.
هر نقطه ذخیره فقط یک بار قابل استفاده است.
شخصیت اصلی تنها هر ۲۴ ساعت یک بار میتواند نقطه ذخیره جدیدی ایجاد کند.
هاروکی پس از بازگشت، هیچ خاطرهای از خط زمانی حذفشده ندارد.
همین محدودیتها باعث میشوند سریال هیچگاه به راهحلهای ساده متوسل نشود و هر تصمیم شخصیتها اهمیت واقعی داشته باشد.
۲. «۱۲ میمون» (12 Monkeys)
نسخه تلویزیونی «۱۲ میمون» فراتر از انتظار ظاهر شد و یکی از پیچیدهترین روایتهای سفر در زمان را ارائه داد.
داستان در آیندهای رخ میدهد که تقریباً تمام بشریت بر اثر شیوع ویروسی مرگبار نابود شدهاند. شخصیت اصلی، جیمز کول، به گذشته فرستاده میشود تا از وقوع این فاجعه جلوگیری کند.
سازندگان سریال از همان ابتدا دو اصل اساسی را برای اقتباس خود تعیین کردند:
داستان نباید درباره دیوانه بودن یا نبودن شخصیت اصلی باشد.
زمان نباید کاملاً تغییرناپذیر باشد؛ برخلاف نسخه سینمایی.
«۱۲ میمون» مفاهیمی مانند پارادوکس تقدیر، تغییرپذیری زمان و برخورد نسخههای مختلف یک شخصیت با یکدیگر را با دقت فراوان بررسی میکند. قوانین جهان سریال تا قسمت پایانی بهشکل منسجم حفظ میشوند و به همین دلیل، بسیاری آن را یکی از بهترین نمونههای سفر در زمان در تلویزیون میدانند.
۱. «دارک» (Dark)
کمتر فهرستی درباره سفر در زمان را میتوان پیدا کرد که «دارک» در صدر آن نباشد.
این سریال آلمانی با ناپدید شدن چند کودک در شهری کوچک آغاز میشود؛ اتفاقی که به کشف کرمچالهای منجر میشود که سه مقطع زمانی مختلف، یعنی سالهای ۱۹۵۳، ۱۹۸۶ و ۲۰۱۹ را به یکدیگر متصل میکند.
همانند «۱۲ میمون»، سازوکار سفر در زمان در «دارک» نیز بهآرامی برای مخاطب آشکار میشود، اما سریال از همان ابتدا قوانین مشخصی را پایهریزی میکند و تا پایان به آنها پایبند میماند.
در این جهان، شخصیتها میتوانند با نسخههای گذشته یا آینده خود روبهرو شوند و حتی با انتقال اطلاعات، خودشان عامل شکلگیری رویدادهای آینده باشند. با این حال، روند پیری آنها متوقف نمیشود و هر فرد، صرفنظر از سفرهای زمانی، به شکل طبیعی پیر میشود.
همین انسجام باعث شده است «دارک» نهتنها یکی از بهترین سریالهای علمیتخیلی نتفلیکس، بلکه یکی از کاملترین و دقیقترین روایتهای سفر در زمان در تاریخ تلویزیون لقب بگیرد.
دانشآموخته ادبیات انگلیسی و مترجمی با هفت سال تجربه کار. یک سال است در «سلام سینما» به تولید محتوا درباره سینمای جهان مشغولم. همیشه دنبال داستانهای جدید و تجربههای متفاوت در دنیای هنر هستم.