ناکامی تاریخی پرهزینهترین فیلم تاریخ عربستان با درونمایهای علیه پادشاه مشهور ساسانی
ترجمه اختصاصی سلام سینما| فیلم «جنگجوی صحرا» (Desert Warrior)، پرهزینهترین پروژه تاریخ سینمای عربستان سعودی، پس از سالها تأخیر و حاشیههای تولید سرانجام روی پرده رفت، اما نتوانست حتی بخش کوچکی از انتظارات تجاری سازندگانش را برآورده کند. اثری که با بودجهای حدود ۱۵۰ میلیون دلار تولید شد، اکنون بهعنوان یکی از بزرگترین شکستهای تجاری سال ۲۰۲۶ و حتی تاریخ سینما شناخته میشود.
«جنگجوی صحرا» به کارگردانی روپرت وایاپ و با بازی آنتونی مکی، عایشه هارت، شارلتو کپلی و بن کینگزلی ساخته شده است. داستان فیلم در عربستان قرن هفتم میلادی و در بحبوحه درگیریهای مداوم بین قبایل میگذرد. در این فیلم امپراتور کسری (خسروپرویز)، امپراتور بیرحم ساسانی، آرزو دارد پرنسس هند را به صیغه خود درآورد. با این حال، پرنسس امتناع کرده و در عوض با کمک یک راهزن افسانهای به مقابله با امپراتور میپردازد.
پروژهای برای ساختن هالیوود عربستان
این فیلم از ابتدا تنها یک پروژه سینمایی نبود. «جنگجوی صحرا» بخشی از برنامه گسترده عربستان برای توسعه صنعت سرگرمی و سینما به شمار میرفت. تولید فیلم از سال ۲۰۲۱ آغاز شد و علاوه بر استفاده از بازیگران و عوامل بینالمللی، قرار بود فرصتی برای آموزش نیروهای بومی صنعت سینمای عربستان باشد.
با این حال، روند تولید با مشکلات متعددی همراه شد. فیلمبرداری در سال ۲۰۲۲ به پایان رسید، اما اختلافات خلاقانه و طولانی شدن مراحل پستولید باعث شد اکران فیلم چندین بار به تعویق بیفتد.
افتتاحیهای فاجعهبار
بزرگترین ضربه به فیلم پس از اکران وارد شد. «جنگجوی صحرا» در آمریکای شمالی در ۱۰۱۰ سالن سینما روی پرده رفت اما در نخستین آخر هفته تنها حدود ۴۷۲ هزار دلار فروش کرد؛ رقمی که میانگین فروش هر سالن را به کمتر از ۵۰۰ دلار رساند و آن را به یکی از بدترین افتتاحیههای تاریخ برای فیلمی با اکران گسترده تبدیل کرد.
وضعیت در بازار داخلی عربستان نیز چندان بهتر نبود. فیلم در نخستین آخر هفته اکران خود تنها ۸۷ هزار دلار در عربستان فروش داشت و در رتبه هشتم جدول گیشه قرار گرفت. مجموع فروش آن در منطقه خاورمیانه نیز حدود ۲۲۷ هزار دلار اعلام شد.
برای فیلمی با بودجه ۱۵۰ میلیون دلاری، چنین ارقامی عملاً به معنای شکست مطلق تجاری محسوب میشود.
واکنش منتقدان
استقبال منتقدان نیز کمکی به نجات فیلم نکرد. «جنگجوی صحرا» در وبسایت راتن تومیتوز تنها ۲۴ درصد نقد مثبت دریافت کرده و میانگین امتیاز آن ۴.۷ از ۱۰ است. همچنین در متاکریتیک امتیاز ۴۱ از ۱۰۰ را کسب کرده که نشاندهنده واکنشهای متوسط تا منفی است.
برخی منتقدان از مقیاس تولید، مناظر چشمگیر و فیلمبرداری اثر تمجید کردند، اما بسیاری معتقد بودند فیلم از نظر روایت، شخصیتپردازی و ریتم داستانی نمیتواند از جاهطلبی بصری خود پشتیبانی کند. گروهی از منتقدان هم آن را روایتی خستهکننده دانستند.
شکست یک فیلم یا شکست یک استراتژی؟
شاید مهمترین پرسش درباره «جنگجوی صحرا» این باشد که آیا شکست آن صرفاً به خود فیلم مربوط میشود یا به برنامه بزرگتر عربستان برای ورود به بازار جهانی سینما.
این پروژه قرار بود ویترین سینمای نوپای عربستان باشد؛ فیلمی در مقیاس بلاکباسترهای هالیوودی که بتواند توجه مخاطبان جهانی را جلب کند. اما استقبال ضعیف تماشاگران و نقدهای نهچندان مثبت نشان داد که صرف هزینههای هنگفت، لزوماً به موفقیت تجاری یا فرهنگی منجر نمیشود.
شاید «جنگجوی صحرا» هنوز تا تبدیل شدن به بزرگترین شکست تاریخ سینما فاصله داشته باشد، اما بدون تردید یکی از پرهزینهترین پروژههای ناکام سالهای اخیر است؛ فیلمی که قرار بود نماد قدرت سینمایی عربستان باشد، اما فعلاً بیشتر بهعنوان نمونهای از فاصله میان جاهطلبی و نتیجه نهایی شناخته میشود.