«اودیسه» و «مرد عنکبوتی» رقابت می‌کنند یا گیشه را نجات می دهند؟!

اختصاصی سلام سینما؛ کمتر کسی تصور می‌کرد تابستان ۲۰۲۶، پس از سال‌ها افت مخاطب و بحران گیشه، به صحنه بازگشت دوباره سالن‌های سینما تبدیل شود. اما حالا تنها در فاصله چند هفته، دو فیلم از دو جهان کاملاً متفاوت، ورق را برگردانده‌اند؛ یکی حماسه اسطوره‌ای کریستوفر نولان و دیگری تازه‌ترین ماجراجویی مرد عنکبوتی. نتیجه، ثبت یکی از تاریخی‌ترین آخر هفته‌های گیشه جهان است.

«Spider-Man: Brand New Day» با افتتاحیه خیره‌کننده ۹۲۷ میلیون دلاری در سراسر جهان، دومین افتتاحیه بزرگ تاریخ سینما را به نام خود ثبت کرد؛ رکوردی که تنها پشت سر «Avengers: Endgame» قرار می‌گیرد. این فیلم در آمریکای شمالی ۳۵۵ میلیون دلار فروخت و تنها دو میلیون دلار با شکستن رکورد «پایان بازی» فاصله داشت. در بازارهای بین‌المللی نیز ۵۷۲ میلیون دلار فروش کرد؛ آماری که با استقبال فوق‌العاده مخاطبان چینی و اروپایی همراه بود.

اما اهمیت این موفقیت تنها به رکوردهای یک فیلم محدود نمی‌شود؛ آنچه این آمار را به یک اتفاق مهم برای صنعت سینما تبدیل کرده، هم‌زمانی آن با اکران موفق «اودیسه» است.

نبردی که برنده‌اش سینما شد

در ماه‌های گذشته بسیاری تصور می‌کردند رقابت میان «اودیسه» و «مرد عنکبوتی» به نبردی برای حذف یکدیگر تبدیل خواهد شد؛ درست مانند رقابت‌های پرتنش سال‌های گذشته که فیلم‌های بزرگ را قربانی هم می‌کرد. اما واقعیت برخلاف این پیش‌بینی‌ها رقم خورد.

«اودیسه» نه‌تنها از اکران «مرد عنکبوتی» آسیب ندید، بلکه به گفته تحلیلگران، حضور آن باعث شد میلیون‌ها تماشاگر دوباره به سالن‌های سینما بازگردند و در همان فضا با تبلیغات «Brand New Day» روبه‌رو شوند. در نتیجه، به جای تقسیم مخاطب، دو فیلم عملاً یکدیگر را تقویت کردند.

پل درگارابدیان، تحلیلگر ارشد بازار سینما، معتقد است ترکیب اکران این دو فیلم، بزرگ‌ترین آخر هفته تاریخ گیشه داخلی آمریکا را رقم زده است؛ اتفاقی که نشان می‌دهد اگر فیلم‌های بزرگ با فاصله زمانی مناسب و استراتژی درست اکران شوند، رقابت می‌تواند به رشد کل بازار منجر شود، نه کاهش فروش.

دو روایت، دو سلیقه، یک مقصد

نکته قابل توجه اینجاست که موفقیت این دو فیلم از دو مسیر کاملاً متفاوت به دست آمده است.

«اودیسه» بر سینمای مؤلف، مقیاس عظیم تولید و اقتباس از یکی از مشهورترین آثار ادبی جهان تکیه کرده؛ در حالی که «Brand New Day» با بازگرداندن پیتر پارکر به یک داستان شخصی‌تر، روی احساس تنهایی، هویت و نیاز به ارتباط انسانی تمرکز می‌کند.

همین تفاوت باعث شده مخاطبان، به جای انتخاب میان دو فیلم، هر دو را در فهرست تماشای خود قرار دهند؛ اتفاقی که سال‌ها بود در گیشه هالیوود کمتر دیده می‌شد.

مارول هنوز تمام نشده است

در سال‌های اخیر بسیاری از تحلیلگران از «خستگی مخاطبان از ابرقهرمان‌ها» سخن می‌گفتند. کاهش فروش برخی آثار مارول و دی‌سی نیز این فرضیه را تقویت کرده بود. اما «Brand New Day» نشان داد مشکل، ژانر ابرقهرمانی نیست؛ بلکه کیفیت روایت است.

فیلم با کسب ۹۰ درصد رضایت منتقدان و ۹۸ درصد رضایت تماشاگران در راتن تومیتوز، ثابت کرد که اگر شخصیت‌پردازی و داستان بتواند با دغدغه‌های نسل امروز ارتباط برقرار کند، مخاطب همچنان حاضر است برای دیدن یک فیلم ابرقهرمانی به سینما برود.

آیا این آغاز عصر تازه گیشه است؟

با وجود رکوردشکنی‌های اخیر، آمارها نشان می‌دهد فروش سال ۲۰۲۶ هنوز به سطح پیش از همه‌گیری کرونا نرسیده و فاصله‌ای حدود ۱۶ درصدی با سال ۲۰۱۹ دارد. با این حال، موفقیت هم‌زمان «اودیسه»، «مرد عنکبوتی: روزی کاملاً جدید» و «داستان اسباب‌بازی ۵» این امید را زنده کرده که هالیوود پس از چند سال پرنوسان، بار دیگر به فرمول جذب مخاطبان گسترده دست یافته است.