چرا آیزاک آسیموف پیشنهاد نوشتن فیلمنامه برای استیون اسپیلبرگ را رد کرد؟

در سال ۱۹۷۷، زمانی که استیون اسپیلبرگ در حال ساخت فیلم علمی‌تخیلی «برخورد نزدیک از نوع سوم» بود، پیشنهادی غیرمنتظره به آیزاک آسیموف، نویسنده برجسته ژانر علمی‌تخیلی، داد: نوشتن فیلمنامهٔ فیلم. آسیموف سال‌ها بعد در گفت‌وگویی با لس‌آنجلس تایمز فاش کرد که این پیشنهاد را به‌سرعت رد کرده است.

آسیموف توضیح داد که در آن زمان اصلاً نمی‌دانست اسپیلبرگ چه کسی است و شوخی‌کنان گفت اگر هم می‌شناخت، باز هم پیشنهاد را رد می‌کرد؛ البته فقط «با اندکی تأسف بیشتر». اما دلیل اصلی او بی‌منطقی داستان بود. او فیلم را «طرحی ابلهانه» توصیف کرد و گفت بسیاری از فیلم‌های علمی‌تخیلی هالیوود «عقلانیت را فدای جلوه‌های ویژه می‌کنند».

به باور آسیموف، داستان‌هایی درباره بشقاب‌پرنده‌ها که آن‌ها را قهرمانانه یا باشکوه نشان می‌دهند، با رویکرد علمی او سازگار نبود. او همیشه تلاش می‌کرد حتی در روایت‌های آینده‌نگرانه و تخیلی، منطق، فلسفه فناوری و پیامدهای واقعی علم را حفظ کند. آسیموف در همان مصاحبه از وضعیت سینمای علمی‌تخیلی دهه ۸۰ نیز انتقاد کرد و گفت موفقیت «جنگ ستارگان» باعث شده جلوه‌های ویژه بر داستان‌گویی غلبه کنند و «علمی‌تخیلی درست‌وحسابی دیگر فروش ندارد».

او با طنز افزود: «اگر جلوه‌های ویژه مسئله نبود، ۴۰۰ میلیون نفر کتاب‌های مرا می‌خواندند.» آسیموف در ۱۹۹۲ درگذشت، اما آثارش همچنان الهام‌بخش اقتباس‌های بزرگ است؛ از جمله سریال «بنیاد» که اکنون از اپل تی‌وی پلاس پخش می‌شود.