افزایش تعداد بناهای تاریخی آسیب دیده در جنگ؛ ۶۴ واحد گردشگری خسارت خوردند
وزارت میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی در تداوم سیاست شفافسازی، پاسخگویی نهادی و ایفای مسئولیتهای حاکمیتی در قبال افکار عمومی ملی و جهانی، با انتشار بیانیه شماره ۵، آخرین وضعیت خسارات وارده به میراثفرهنگی و زیرساختهای گردشگری کشور را در پی حملات آمریکایی-صهیونی تا تاریخ ۹ فروردین ۱۴۰۵ تشریح کرد.
بر اساس این بیانیه، در پی ارزیابیهای چندسطحی کارشناسی، پایش مستمر میدانی و فرآیندهای دقیق راستیآزمایی دادهها، تعداد بناهای تاریخی آسیبدیده که تا تاریخ ۴ فروردین ماه ۱۴۰۵، ۱۱۴ مورد بود، به ۱۳۱ بنای تاریخی در سطوح جهانی، ملی و واجد ارزش افزایش یافته است؛ روندی که از ابعاد فزاینده خسارات و ضرورت مداخله و توجه فوری جامعه جهانی به صیانت از میراث مشترک بشری حکایت دارد.
توزیع جغرافیایی این خسارات نشان میدهد استان تهران با ۶۱ مورد، بیشترین آسیب را متحمل شده و پس از آن استانهای اصفهان با ۲۳ مورد و کردستان با ۱۲ مورد قرار دارند. همچنین استانهای لرستان و کرمانشاه هر کدام با ۴ مورد، خوزستان با ۳ مورد و استانهای فارس، بوشهر، قم، البرز و آذربایجان شرقی هر یک با ۲ مورد در زمره استانهای آسیبدیده قرار دارند. در این میان، آذربایجان غربی، مازندران، سیستان و بلوچستان، ایلام، گیلان و همدان نیز هر کدام یک مورد خسارت را ثبت کردهاند.
در تفکیک کارکردی این آسیبها، ۱۱۱ مورد مربوط به بناهای تاریخی و موزهها، ۱۱ مورد مرتبط با واحدهای واجد ارزش در استان تهران و ۹ مورد مربوط به میراث دفاع مقدس در استان خوزستان اعلام شده است. همچنین ۵۰ موزه کشور دچار آسیب شدهاند که ۱۴ موزه در مجموعه سعدآباد و ۷ موزه در مجموعه کاخ گلستان را شامل میشود.
این بیانیه همچنین از افزایش تعداد بافتهای تاریخی آسیبدیده به ۷ مورد خبر میدهد؛ بهگونهای که شهرهای تهران، سنندج، اصفهان، کرمانشاه، قم، خوانسار و تبریز در معرض آسیب قرار گرفتهاند و شهر تبریز بهعنوان کانون جدید خسارت، به این فهرست افزوده شده است.
در بخش دیگری از این گزارش، وزارت میراثفرهنگی با تاکید بر ایفای تعهدات ملی و بینالمللی خود، از آغاز دیپلماسی فرهنگی فعال، هدفمند و چندسطحی از نخستین ساعات وقوع این رخدادها خبر داده و اعلام کرده است که تاکنون بیش از ۹ مکاتبه رسمی با نهادهای بینالمللی از جمله یونسکو، ایکوم، ایکوموس، آچا (اتحادیه میراثفرهنگی آسیا)، مجمع تمدنهای کهن و حوزه نوروز با هدف ثبت حقوقی تعرضات و پیگیری مسئولیتهای بینالمللی انجام شده است.
این وزارتخانه با استناد به اصول بنیادین حقوق بینالملل و کنوانسیونهای مرتبط با حفاظت از میراثفرهنگی در مخاصمات، اقدامات صورتگرفته را مصداق نقض آشکار تعهدات بینالمللی و تعرض به میراث مشترک بشریت دانسته است.
در حوزه گردشگری نیز، بر اساس دادههای احصاءشده، ۶۴ واحد از تاسیسات گردشگری کشور شامل هتلها، مجتمعهای خدماتی-رفاهی، دفاتر خدمات مسافرتی و واحدهای پذیرایی در ۱۰ استان دچار خسارت شدهاند. بررسی الگوی توزیع این آسیبها نشان میدهد استانهای خوزستان، آذربایجان غربی، کردستان و کرمانشاه بیشترین میزان خسارات را تجربه کردهاند و پس از آن استانهای لرستان، تهران، اصفهان، زنجان، گیلان و البرز قرار دارند.