پدر؛ قهرمان خاموش سینما | ۱۰ فیلم برتر برای تماشا در روز پدر
ترجمه اختصاصی سلام سینما – نگار رعنایی: این فهرست، مجموعهای از آثار تأثیرگذار سینمایی است که با تمرکز بر رابطه پدر و فرزند، مفاهیمی چون مسئولیت، فداکاری، عشق بیقیدوشرط، فاصله نسلها و انتقال ارزشها را بررسی میکند. فیلمها بهگونهای انتخاب شدهاند که هم برای مخاطب عام جذاب باشند و هم نگاه عمیقتری به مفهوم پدرانه ارائه دهند؛ انتخابی مناسب برای تماشای خانوادگی در روز پدر.
در این گزارش، ۱۰ فیلم شاخص سینمای جهان را معرفی میکنیم که هرکدام از زاویهای متفاوت، معنای پدر بودن را روایت کردهاند.
۱) The Pursuit of Happyness – 2006
این فیلم به کارگردانی گابریله موچینو ساخته شده و ویل اسمیت در یکی از ماندگارترین نقشآفرینیهایش، نقش کریس گاردنر را ایفا میکند؛ پدری که در شرایط فقر شدید و بیخانمانی، مسئولیت تربیت پسرش را بهتنهایی بر عهده دارد. جیدن اسمیت، پسر واقعی ویل اسمیت، نقش فرزند او را بازی میکند که به باورپذیری رابطه پدر و پسر کمک چشمگیری کرده است.
فیلم «در جستوجوی خوشبختی» تصویری انسانی و الهامبخش از پدر بودن ارائه میدهد؛ پدری که با وجود شکستهای پیدرپی، امید را به فرزندش منتقل میکند و نشان میدهد موفقیت واقعی، حفظ عزتنفس و پیوند عاطفی خانواده است.
۲) Life Is Beautiful– 1997
روبرتو بنینی در «زندگی زیباست» در نقش پدری ظاهر میشود که در دل فاجعه هولوکاست، با نیروی تخیل و شوخطبعی، واقعیت تلخ اردوگاه کار اجباری را برای پسرش به یک «بازی» تبدیل میکند. این پدر، برای حفظ روحیه و معصومیت فرزندش، جان خود را به خطر میاندازد و عشق پدرانه را به والاترین شکل ممکن نشان میدهد.
فیلم یادآور این نکته است که پدر بودن، گاهی یعنی سپر شدن در برابر ترسهای دنیا و ساختن امنیت روانی برای کودک، حتی زمانی که جهان فرو میریزد.
۳) Interstellar – 2014
فیلمی به کارگردانی کریستوفر نولان و با بازی متیو مککانهی در نقش کوپر، پدری که برای نجات آینده بشر ناچار به ترک فرزندانش میشود. آن هاتاوی، جسیکا چستین و مکنزی فوی از دیگر بازیگران اصلی هستند. در قلب این فیلم علمی–تخیلی، رابطه عاطفی پدر و دختر قرار دارد؛ رابطهای که زمان و مکان را درمینوردد. «میانستارهای» پدر بودن را بهمثابه تصمیمگیریهای دردناک اما مسئولانه به تصویر میکشد.
فیلم نشان میدهد که پدر بودن همیشه به معنای حضور فیزیکی نیست و گاهی فداکاریهای بزرگ، از دل عشق به فرزندان سرچشمه میگیرد. این اثر برای روز پدر یادآور سنگینی تصمیمهایی است که پدران برای آینده خانواده و جهان میگیرند.
۴) Kramer vs. Kramer – 1979
درام خانوادگی کلاسیک «کریمر علیه کریمر»، به کارگردانی رابرت بنتون ساخته شده و داستین هافمن و مریل استریپ نقشهای اصلی را ایفا میکنند. هافمن در نقش پدری ظاهر میشود که پس از جدایی همسرش، ناگهان مسئولیت کامل نگهداری از پسرش را بر عهده میگیرد. فیلم با نگاهی واقعگرایانه، مسیر بلوغ عاطفی یک پدر را نشان میدهد و یادآور میشود که پدر بودن، مهارتی اکتسابی و نیازمند حضور و توجه مستمر است.
۵) Finding Nemo – 2003
«در جستوجوی نمو» انیمیشنی پرنشاط که در دل خود یکی از ملموسترین روابط پدر و فرزند را دارد. این انیمیشن محبوب محصول استودیوی پیکسار و به کارگردانی اندرو استنتون ساخته شده است .مارلین، پدری بیشازحد محافظهکار، پس از گم شدن پسرش نمو، سفری پرخطر را در اقیانوس آغاز میکند. در این مسیر، او میآموزد که عشق پدرانه نباید به کنترل افراطی تبدیل شود.
فیلم با زبانی ساده و خانوادگی، اهمیت اعتماد به فرزندان و اجازه رشد دادن به آنها را یادآوری میکند و انتخابی ایدهآل برای تماشای روز پدر در کنار خانواده است.
6) Captain Fantastic – 2016
فیلم «کاپیتان خارقالعاده» داستان پدری متفاوت را روایت میکند که شش فرزندش را دور از جامعه مدرن و در دل طبیعت بزرگ کرده است؛ پدری که همزمان معلم، مربی، فیلسوف و محافظ فرزندانش است. او تلاش میکند بچهها را با تفکر انتقادی، استقلال فکری و آمادگی جسمی پرورش دهد، اما مواجهه ناگهانی خانواده با دنیای واقعی، شکاف میان ایدهآلهای پدرانه و واقعیت اجتماعی را آشکار میکند.
این فیلم به کارگردانی مت راس ساخته شده و ویگو مورتنسن در نقش پدری متفاوت و ضدکلیشه ظاهر میشود. جرج مککی، سامانتا ایزلر و آنالی تیپتن از دیگر بازیگران فیلم هستند.
«کاپیتان خارقالعاده» تصویری چالشبرانگیز از پدر بودن ارائه میدهد؛ پدری که نیتش عشق و آگاهی است، اما روشهایش محل سؤال قرار میگیرد. فیلم برای روز پدر اثری قابلتأمل است، زیرا نشان میدهد پدر بودن فقط فداکاری نیست، بلکه نیازمند بازنگری، پذیرش اشتباه و تطبیق با نیازهای واقعی فرزندان نیز هست.
۷) Big Fish – 2003
این فیلم فانتزی–درام به کارگردانی تیم برتون ساخته شده و ایوان مکگرگور و آلبرت فینی در نقشهای نسخه جوان و سالخورده پدر ظاهر میشوند. بیلی کروداپ نقش پسر را ایفا میکند.
فیلم «ماهی بزرگ» روایت رابطهای پیچیده میان پدری خیالپرداز و پسری واقعگراست. پدر با داستانهای اغراقآمیزش زندگی را روایت میکند و پسر سالها در پی کشف حقیقت پشت این قصههاست. در نهایت، فیلم نشان میدهد که داستانگویی پدر، راهی برای ابراز عشق و ساختن پیوند عاطفی بوده است. «ماهی بزرگ» انتخابی احساسی برای روز پدر است که بر اهمیت درک متقابل میان نسلها تأکید دارد.
۸) Road to Perdition – 2002
در دل دنیای تبهکاران، پدری تلاش میکند پسرش را از سرنوشتی مشابه خود نجات دهد. او با فداکاری و پرداخت بهای سنگین، میکوشد چرخه خشونت را قطع کند. فیلم «راهی بهسوی تباهی» نشان میدهد که پدر بودن، گاهی یعنی پذیرش اشتباهات گذشته و تلاش برای ساختن آیندهای بهتر برای فرزند. اثری تأملبرانگیز درباره مسئولیت اخلاقی پدران.
این اثر به کارگردانی سم مندس ساخته شده و تام هنکس در نقشی متفاوت، پدری تبهکار را بازی میکند. پل نیومن، جود لا و تایلر هوچلین دیگر بازیگران اصلی هستند.
۹) Tokyo Story – 1953
«داستان توکیو»، شاهکار سینمای ژاپن، رابطه والدین سالخورده با فرزندان بزرگسالشان را به تصویر میکشد. پدر خانواده شخصیتی آرام و کمحرف دارد، اما سکوت و رفتارهای سادهاش سرشار از محبت است. فیلم به فاصله عاطفی نسلها و فراموش شدن والدین در زندگی مدرن میپردازد و یادآور میشود که قدردانی از پدر، نباید به تعویق بیفتد؛ پیامی کاملاً همراستا با مفهوم روز پدر.
این شاهکار سینمای ژاپن به کارگردانی یاسوجیرو اوزو ساخته شده و چیشو ریو در نقش پدر خانواده ایفای نقش میکند. چیکو هیگاشییاما و ستسوکو هارا از دیگر بازیگران مهم فیلم هستند.
۱۰) A Quiet Place – 2018
در جهانی که کوچکترین صدا میتواند مرگبار باشد، پدری قوانین بقا را برای خانوادهاش وضع میکند و با آموزش، فداکاری و ازخودگذشتگی، نقش ستون خانواده را بر عهده دارد. او نهتنها محافظ، بلکه آموزگار فرزندانش است. فیلم «یک مکان ساکت» نشان میدهد که پدر بودن، ترکیبی از مراقبت، آموزش و الگو بودن است و همین نگاه انسانی، آن را به انتخابی متفاوت اما تأثیرگذار برای روز پدر تبدیل میکند.
این فیلم به کارگردانی جان کرازینسکی ساخته شده که خود نیز در نقش پدر خانواده بازی میکند. امیلی بلانت، میلی سنتی براون و نوآ جوپ دیگر بازیگران اصلی هستند.
این ۱۰ فیلم، پدر را در موقعیتهای گوناگون، از فقر و جنگ تا فضا و آخرالزمان، به تصویر میکشند، اما همگی بر یک حقیقت مشترک تأکید دارند: پدر بودن، پیش از هر چیز، مسئولیت عشق است. تماشای این آثار در روز پدر، فرصتی برای قدردانی از نقش پدران و بازاندیشی در معنای عمیق این جایگاه است.
دانشآموخته ادبیات انگلیسی و مترجمی با هفت سال تجربه کار. یک سال است در «سلام سینما» به تولید محتوا درباره سینمای جهان مشغولم. همیشه دنبال داستانهای جدید و تجربههای متفاوت در دنیای هنر هستم.