مروری بر فیلم All of a Sudden| درامی مراقبتی، لطیف و تأمل‌برانگیز که گاه بیش از حد خودآگاه می‌شود

ترجمه اختصاصی سلام سینما؛ نگار رعنایی| بیماریِ ناگهانی، درست مانند عاشق شدن، می‌تواند در یک لحظه رخ دهد، هرچند این فیلم دقیقاً درباره هیچ‌یک از این دو نیست. فیلم جدید ریوسوکه هاماگوچی، کارگردان (Drive My Car)، که با همکاری فیلمنامه‌نویس فرانسوی-ژاپنی، لئا لِه دیمنا نوشته شده و نخستین اثر اوست که تماماً در ژاپن نمی‌گذرد، اثری بلندپروازانه و متفکرانه است که در سه ساعت روایت می‌شود. فیلم لطیف و گاه بسیار زیباست، اما در عین حال ساختگی به نظر می‌رسد و شخصیت‌هایی بیش از حد مهربان و ایده‌آل‌پردازی‌شده دارد. صادقانه بگوییم، فیلم گاهی بیش از اندازه «ارزشمند» جلوه می‌کند.

هاماگوچی و لِه دیمنا نقطه آغاز کار خود را از کتاب غیرداستانی (You and I: The Illness Suddenly Get Worse) نوشته ماکیکو میانو و ماهو ایسونو گرفته‌اند؛ مکاتبه‌ای تأملی میان یک فیلسوف و یک متخصص پزشکی درباره عشق و مرگ. هاماگوچی این متن را گسترش داده و به درامی میان پاریس و کیوتو تبدیل کرده است؛ و البته دشوار است که گمان نکنیم او، مانند بسیاری از فیلم‌سازان مشهور که زمان زیادی را در جشنواره‌های بین‌المللی می‌گذرانند، به خلق ترکیبی ناآرام و چندملیتی سوق پیدا کرده باشد.

ماری-لو (ویرژینی افیرا) مدیر یک خانه سالمندان خصوصی در پاریس به نام «باغ آزادی» است؛ جایی که تکنیک مراقبتی «هیومانی‌تیود» را به کار می‌برند؛ رویکردی زمان‌بر و بیمارمحور که پرستار قدیمی، سوفی (ماری بونل)، را کلافه کرده است. این روش به نیروی انسانی بیشتری نیاز دارد و خانه سالمندان توان تأمین آن را ندارد. افزون بر این، ماری-لو عادت دارد با کسانی که از او سؤال می‌کنند، برخوردی از بالا به پایین داشته باشد. با این حال، فیلم صحنه‌های زیبایی از ارتباط میان مراقبان و بیماران دارد؛ لحظاتی مشاهده‌گرانه و سرشار از شفقت که بهترین بخش‌های فیلم را شکل می‌دهند.

ماری-لو که تحت فشار و بیش‌ازحد کار می‌کند، زمانی دچار تحول می‌شود که در خیابان با نوجوان ژاپنی اوتیستیک به نام توموکی (کودای کوروساکی) روبه‌رو می‌شود؛ نوجوانی که ظاهراً گم شده است. او همراه پدربزرگش، گورو (کیوزو ناگاتسوکا)، به پاریس آمده؛ بازیگری که در نمایشی تجربی درباره مراقبت روان‌پزشکی نقش دارد و توموکی نیز در صورت تمایل می‌تواند در آن شرکت کند. کارگردان نمایش، ماری (تائو اوکاموتو)، با آرامش و هوشمندی جذابش ماری-لو را مجذوب می‌کند؛ رابطه‌ای که به‌وضوح در آستانه دوستی‌ای عمیق و شاید چیزی فراتر است، هرچند فیلم در این مورد محتاطانه عمل می‌کند.

ماری-لو به تماشای اجرا می‌رود، در جلسه پرسش‌وپاسخ شرکت می‌کند و مشخص می‌شود که به زبان ژاپنی مسلط است. او پرسش‌هایی از ماری می‌پرسد که به بیماری جدی او اشاره دارد. برخی از تماشاگران درخواست می‌کنند که گفت‌وگو به زبان فرانسوی باشد، اما فیلم زمانی به مرز تحمل‌ناپذیری نزدیک می‌شود که گورو با لحنی جدی اعلام می‌کند این گفت‌وگو آن‌قدر صمیمی و معنادار بوده که تماشاگران باید به «حس کردن» آن بسنده کنند.

ماری و ماری-لو تمام شب را با هم صحبت می‌کنند. آن‌ها به خانه سالمندان می‌روند و در اتاق استراحت، گفت‌وگویی طولانی دارند؛ گفت‌وگویی همراه با جملات آموزگارانه روی وایت‌برد درباره اینکه چگونه سرمایه‌داری در برابر مراقبت می‌ایستد، محیط زیست را نابود می‌سازد و سرانجام خود را نیز از بین خواهد برد. این دو به کیوتو سفر می‌کنند؛ جایی که بیماری ماری، با همان ناگهانی‌ای که پیش‌تر پیش‌بینی شده بود، شدت می‌گیرد. ماری-لو از او دعوت می‌کند به پاریس برگردد و به‌عنوان مدیر فیزیوتراپی در خانه سالمندان کار کند؛ و اگر قرار است استخدام فردی در آستانه مرگ و تشویق ساکنان به ایجاد پیوند عاطفی با او مشکلی ایجاد کند، فیلم ظاهراً از آن بی‌خبر است. (طرح مفصل قبلی درباره باز کردن اتاق‌هایی برای سکونت کارکنان مراقب، احتمالاً برای همین تحول در نظر گرفته شده بود.)

(All of a Sudden) زمانی بهترین عملکرد را دارد که از رابطه بیش‌ازحد نوشته‌شده و خودآگاه میان ماری و ماری-لو فاصله می‌گیرد. صحنه‌های رئالیستی فیلم بسیار تأثیرگذارند؛ بیمارانی مبتلا به زوال عقل را نشان می‌دهند که خانواده‌هایشان در کنارشان هستند، و با عکس‌هایی از گذشته‌شان، یادآوری می‌کنند که چگونه این افراد زمانی در مشاغل سخت و پرمسئولیت بوده‌اند. ایده مرکزی فیلم کمی خودنمایانه است.

(All of a Sudden) در جشنواره فیلم کن 2026 به نمایش درآمد.