پاسخ چگونگی شروع سینما در ایران در کتاب «نخستین گامهای تاریخ سینمای ایران»
کتاب «نخستین گامهای تاریخ سینمای ایران، در دوره قاجار» حاصل نگاه به سینما و تاریخ اجتماعی ایران است و به این دلیل باید گفت در این کتاب خواننده با ۲ وجه فرهنگ ایرانی آشنا میشود، نخست فرهنگی که در سینمای ایران شکل گرفته است و ۲ فرهنگی که در روابط اجتماعی ایران مشاهده میشود.
سینمای ایران در تاریخ نه چندان طولانی خود، فراز و نشیبهای بسیاری داشته است اینکه این سینما از چه جایی شروع شده و شخصیتهای تاثیرگذار آن چه افرادی بودند همواره سوالبرانگیز بوده است، مظفرالدین شاه در سفر اول خود به فرنگ، با سینما آشنا شد و دستور خرید دوربین فیلمبرداری و آوردن آن به ایران را صادر کرد.
میرزا ابراهیم عکاسباشی با عشق و علاقه خود به این مساله قرن نوزدهم در ایران شروع به فیلمبرداری کرد. و اولین تصاویر از مردم و ایران را ثبت و ضبط کرد. این فیلم سالها در گوشهای از کاخ گلستان و دور از چشم محققان وجود داشت تا با پیدا شدن و ترمیم آنها توسط شهریار عدل در دهه ۸۰ خورشیدی بسیاری از ندانستهها در اینباره از تاریکی به روشنایی آمدند اما هنوز با وجود تلاش محققان هنوز سوالهای متعددی مطرح است.
کتاب «نخستین گامهای تاریخ سینمای ایران در دوره قاجار» کوششی چند ساله است در یافتن پاسخهایی برای شناختن محتوای تصاویر ضبط شده در آن ایام که در خود جنبش مشروطیت را میپروراند. هر یک از تصاویر این مجموعه از نظر محتوا با رجوع به اسناد متون گوناگون مورد بررسی قرار گرفته است. نویسنده تلاش دارد در این تصاویر به سوالها از نظر سینمایی و جامعهشناسی پاسخ گفته باشد.
خواننده در این کتاب با مسائل گوناگون روزهای سلطنت مظفرالدین شاه که مرتبط با سینمای ایران است، همچنین با وقایع اجتماعی متعددی که در فیلمها ثبت شده است آشنا میشود، از اهدای نشان گارتر از طرف دولت انگلستان تا وقایع مربوط به ماشین دودی در سفر مظفرالدین شاه و رژه و سان دیدن ارتش در آستانه انقلاب مشروطه.
این کتاب شرح تصاویر باقیمانده از دوران مظفری تا قبل از محمدعلی شاه میپردازد. شرح تصاویر جالب توجه اند، یکی از تصاویر خیابانی از در داخل تهران نشان میدهد که خیابان باید نزدیک بازار و اماکن پرتردد مردم در آن زمان باشد، در این تصویر اتفاقهای متعددی میافتد، خانمهایی که کالسکهای را اجازه کردند، مردم در رفت و آمدند و فروشندگان به ارائه اجناس میپردازند و گزمهها دزدی را گرفتند و با خود میبرند و کتاب ادامه پیدا میکند.
کتاب دارای یک بخش ضمیمه هم هست که در آن با مطالعه تطبیقی میان فیلمهای شهریار عدل، محسن مخملباف و بهزاد رحیمیان پرداخته شده است.
کتاب «نخستین گامهای تاریخ سینمای ایران دردوره قاجار» در قطع رقعی، جلد شومیز، در ۲۳۷ صفحه در سال ۱۴۰۴ توسط انتشارات خوان منتشر شد.
منبع: ایرنا