ماجرای حذف بیسروصدای زنان از «گل یا پوچ ۲» و انتقاد زیرپوستی عوامل
.png?w=1200&q=75)
اختصاصی سلام سینما؛ مهلا رنجبران| بازگشت «گل یا پوچ» در فصل دوم، با اجرای صابر ابر، از همان دقایق ابتدایی حامل نشانههایی بود که نوید یک تغییر ساختاری را میداد؛ تغییری که نه فقط در فرم اجرا بلکه در ترکیب جنسیتی مسابقه نیز میتوانست بهمثابه یک پیشرفت چشمگیر در رئالیتیشوهای ایرانی خوانده شود حتی با وجود این که تا کنون در بسیاری از این رئالیتیشوها حضور زنان دیده میشد اما حضور زنان در گل یا پوچ جسورانهتر بود. کلیپ کوتاه ابتدای سه قسمت نخست، با نمایش مجلهای حاوی تیتر «دخترها مدعی لیگ گل یا پوچ سری دوم»، بهصراحت از ورود زنان به رقابت خبر میداد؛ گزارهای که در سطح نشانهشناختی، کارکردی بیش از یک اطلاعرسانی ساده داشت و بهمثابه بیانیه آغازین فصل دوم عمل میکرد.
در فصل دوم، برخلاف فصل نخست، تماشاگران حاضر در استودیو به مردان محدود نیستند و زنان متعددی در قاب دیده میشوند. با توجه به الگوی فصل اول—که شرکتکنندگان سایر تیمها بهعنوان تماشاگر رقبا حاضر میشدند— همین موضوع ثابت میکرد بخشی از این زنان، اعضای تیمی باشند که هنوز مسابقهای از آنها پخش نشده است. با این حال، آنچه در متن مسابقه رخ داد، با این پرولوگ تصویری همراستا نشد.
تغییر عجیب ساختار لیگ گلیاپوچ
طبق اعلام رسمی پلتفرم فیلیمو، «گل یا پوچ ۲» قرار بود در قالب یک لیگ ششتیمی برگزار شود. الگوی لیگ، بهلحاظ دراماتورژیک، ظرفیتی برای تعلیق تدریجی و شکلگیری منحنی رقابتی پایدار داشت؛ مدلی که قرار بود در ابتدای تورنومنت ۳ گروه با ۳ گروه دیگر بازی داشته باشند و همینطور رده بازیها ادامهدار باشد تا در نهایت تیم برتر مشخص شود.
اما آنچه تاکنون روی آنتن رفته، نشان میدهد مسابقه عملاً با پنج تیم پیش میرود.
همین نامتوازنی باعث شد در پایان قسمت سوم، جدول ردهبندی نمایش داده نشود؛ زیرا نمایش جدول، عدم توازن در تعداد بازیها را عیان میکرد و منطق رقابتی لیگ را زیر سؤال میبرد. گویی آنقدر حساب و کتاب امتیازات تیمها در نبود تیم ششم بهم خورد که تا این قسمت عوامل تصمیمی برای نمایش جدول امتیازات نداشتند.
ماجرای تیتراژ پایانی و انتقاد زیرپوستی عوامل به سانسور
در تیتراژ پایانی «گل یا پوچ ۲» نام دخترانی بهعنوان بازیکن درج شده است؛ حضوری مکتوب اما نامرئی.
با گذشت هفت قسمت از فصل دوم، هنوز هیچ چهره زن بازیکنی در میدان رقابت دیده نشده است و جدول امتیازاتی که بعدها به برنامه اضافه شد هم نام تیم ششمی به چشم نمیخورد؛ این در حالی است که پیشتر در رسانه رسمی پلتفرم فیلیمو اعلام شده بود که تفاوتی میان مردان و زنان شرکتکننده وجود ندارد.
جدول امتیازات قسمت 7 | بدون نشانی از حضور بانوان
با این حال اسامی دختران در تیتراژ پایانی برنامه نشان میدهد تیم تولید قصد داشته فصل دوم را با حضور تیم زنان برگزار کند، اما احتمالاً در مرحله اخذ مجوز انتشار، زیرتیغ سانسور رفت. در این چارچوب، میتوان گمان برد که «گل یا پوچ ۲» در نسخه تولیدشده، کامل بوده اما در نسخه منتشرشده، ناقص ارائه شده است؛ فصلی که قرار بود ششتیمی باشد، اکنون بیسروصدا با پنج تیم پیش میرود.
بهعبارتی، تیتراژ پایانی به سندی از «نسخه بالقوه» مسابقه تبدیل شده است؛ نسخهای که امکان بروز کامل نیافته.
اما نکته جالب توجه این است که عوامل نام دختران را از تیتراژ حذف نکردند، به نوعی میتوان گمان برد این کار هم اعتراض زیرپوستیای نسبت به محدودیتهای اعمال شده برای «گل یا پوچ ۲» است.
اسامی بازیکنان فصل 2 در تیتراژ پایانی
زور «جوکر» به خط قرمزها چربید اما «گل یا پوچ» نه!
در دیگر رئالیتیشوی پلتفرم فیلیمو، یعنی جوکر، در سری نخست (پاییز ۱۴۰۰ تا تابستان ۱۴۰۱) رقابت مردان و زنان بهصورت جداگانه برگزار میشد، اما در فصل «جوکر: طبقه بیست و یک» شاهد حضور همزمان بازیگران زن و مرد بودیم. این تغییر، نشانهای از یک روند تدریجی در بازنمایی جنسیتی در رئالیتیشوهای شبکه نمایش خانگی بود؛ در حالی که در این قیاس، «گل یا پوچ ۲» میتوانست گام بعدی این روند باشد؛ اما فعلاً به متن رقابت نرسیده و زور ساترا به این تحولات چربید.
حذف زنان تنها سانسور «گل یا پوچ» نبود!
آنچه در تبلیغات ابتدایی فصل دوم «گل یا پوچ» دیده میشد حضور محمدرضا شایع در کنار صابر ابر بود، رپر بدون مجوزی که چندی پیش از پخش این برنامه هم در برنامه «گنگ» حضور داشت و موجب توقیف پخش این مجموعه شد، حالا هم با گذشت ۷ قسمت از گل یا پوچ اثری از این خواننده نیست!
این تعلیق در مؤلفههای فرامتنی—از موسیقی تا ترکیب تیمها—نشان میدهد فصل دوم در سطح اجرا با بیثباتی مواجه بوده است که آن هم از خط قرمزهای موجود در فضای تولیدات نمایشی آب میخورد!
حضور محمدرضا شایع در کنار صابر ابر در گل یا پوچ 2
فصل دوم بهمثابه متن ناقص
«گل یا پوچ ۲» را میتوان فصلی دانست که میان «آنچه وعده داده شد» و «آنچه نمایش داده شد» معلق مانده است. دخترانی که در ضبط حضور داشتند و رقابت کردند اما پایشان به پخش تصویری نکشید و تنها نامشان در تیتراژ پایانی جا ماند و «شایعی» که بدون هیچ صحبت و شایعاتی حذف شد!
من مهلا رنجبران هستم؛ متولد ۱۳۸۱، فارغالتحصیل کارشناسی مهندسی نقشهبرداری، و عاشق دنیای خبر و تصویر. خبرنگاری برای من فقط یک شغل نیست؛ چیزیست که باهاش زندگی میکنم، نفس میکشم و ازش لذت میبرم.
از سال 1404 با سلام سینما همکاری دارم و با تمرکز بر سینما، تلویزیون، چهرههای هنری و حواشی فرهنگی، تلاش میکنم خبر را نه فقط منتقل، بلکه حسبرانگیز کنم و با قلمم به کلمات روح ببخشم.