روایت یک تقلب یا تلاش برای تخریب فیلم؟ / جنگ روایی علیه «اودیسه» در شبکه‌های اجتماعی

اختصاصی سلام سینما؛ مهلا رنجبران| ماجرا از پست‌هایی در شبکه اجتماعی X آغاز شد؛ جایی که برخی کاربران مدعی شدند فروش «اودیسه» واقعی نیست و استودیو با خرید سالن‌ها یا صندلی‌ها تلاش کرده تصویر موفقیت فیلم را تقویت کند. این کاربران با انتشار تجربه‌های شخصی خود ادعا کردند هنگام خرید بلیت، بسیاری از سانس‌ها «پر» نمایش داده می‌شود، اما هنگام حضور در سالن، تعداد زیادی صندلی خالی وجود دارد.
یکی از پست‌های منتشرشده در X نوشته بود:

    “BREAKING: The Odyssey is FAKING ticket sales by buying up theaters/seats (Fraud) to make the movie look like a success.”
ترجمه:
«خبر فوری: اودیسه با خریدن سالن‌ها و صندلی‌ها در حال جعل فروش بلیت است تا فیلم را موفق نشان دهد.»

اما در سوی دیگر ماجرا، گزارش‌هایی از افزایش شدید تقاضا برای نمایش‌های خاص فیلم، به‌ویژه نسخه ۷۰ میلی‌متری IMAX وجود دارد که روایت متفاوتی ارائه می‌کند. طبق گزارشی که با استناد به گزارش Variety منتشر شده، استقبال از نمایش نسخه ۷۰ میلی‌متری آی‌مکس «اودیسه» به حدی بالا بوده که در برخی شهرهای آمریکا، پیدا کردن بلیت به یک چالش جدی تبدیل شده است.

این استقبال گسترده حتی باعث رونق بازار سیاه و فعالیت سودجویان شده است؛ به طوری که برخی تماشاگران در شبکه‌های اجتماعی و انجمن‌هایی مانند Reddit از خرید بلیت‌های جعلی یا پرداخت قیمت‌های چندبرابری برای تماشای فیلم خبر داده‌اند.
در یکی از انجمن‌های مرتبط با سینما در Reddit، کاربری نوشته بود:

    “I’ve been looking for a ticket for ages. I’ve been scammed from every direction. I just want one 70mm ticket.”
ترجمه:
«مدت‌هاست دنبال یک بلیت هستم. از هر طرف سرم کلاه رفته است. فقط یک بلیت برای نمایش ۷۰ میلی‌متری می‌خواهم.»

تقاضای بالا برای نمایش‌های ۷۰ میلی‌متری آی‌مکس باعث شده برخی سالن‌های محدود مجهز به این فناوری، تمام ظرفیت خود را برای روزهای آینده تکمیل کنند. برای مثال، سالن AMC Lincoln Square 13 در نیویورک که یکی از معدود سالن‌های جهان با قابلیت نمایش ۷۰ میلی‌متری آی‌مکس است، با استقبال گسترده مخاطبان روبه‌رو شده است.

در همین حال، مدیران برخی انجمن‌های آنلاین درباره افزایش فعالیت دلالان هشدار داده‌اند؛ افرادی که بلیت‌های رسمی با قیمت حدود ۳۳ دلار را با چند برابر قیمت در بازارهای غیررسمی عرضه می‌کنند و حتی در مواردی بلیت جعلی می‌فروشند. گزارش‌هایی از فروش برخی بلیت‌ها با قیمت‌های صدها دلار و حتی بسته‌های دو بلیت تا حدود ۱۲۰۰ دلار منتشر شده است.

با این حال، این گزارش‌ها مربوط به کمبود بلیت و تقاضای بالا است، نه تأیید ادعای خرید عمدی صندلی توسط استودیو.
در مقابل، تاکنون هیچ گزارش معتبر از سوی رسانه‌های اصلی صنعت سینما مانند Variety، Deadline یا The Hollywood Reporter درباره خرید سالن‌ها یا صندلی‌ها برای ساختن آمار جعلی فروش «اودیسه» منتشر نشده است.

به همین دلیل، دو روایت متفاوت در فضای مجازی شکل گرفته است؛ یک روایت که فیلم را متهم به «ساختن مصنوعی موفقیت» می‌کند و روایت دیگر که می‌گوید موج اتهام‌ها بخشی از واکنش‌های منفی علیه فیلمی است که در حال ثبت رکوردهای فروش و جلب توجه جهانی است.

در نهایت، آنچه فعلاً قابل اثبات است، استقبال کم‌سابقه از نمایش‌های خاص فیلم، کمبود بلیت برخی سالن‌ها و شکل‌گیری بازار سیاه است؛ اما ادعای «تقلب در فروش» همچنان بدون مدرک معتبر باقی مانده و بیشتر در قالب یک جنگ روایی در شبکه‌های اجتماعی دنبال می‌شود.

امتیار 97 درصدی راتن تومیتوز دروغ است؟

یکی دیگر از بحث‌های جنجالی پیرامون فیلم، امتیاز مخاطبان در سایت راتن تومیتوز بود. پس از انتشار امتیاز ۹۷ درصدی Verified Audience برای «اودیسه»، برخی کاربران ادعا کردند این عدد بازتاب‌دهنده نظر واقعی همه مخاطبان نیست و با بررسی داده‌های پشت سایت، به امتیازی متفاوت حدود ۵۶ درصد اشاره کردند.
یکی از کاربران نوشت:

    “Rotten Tomatoes says The Odyssey has a 97% Audience Score. The raw data shows it’s actually 56%.”

    ترجمه:
«راتن تومیتوز می‌گوید امتیاز مخاطبان اودیسه ۹۷ درصد است، اما داده‌های خام نشان می‌دهد امتیاز واقعی ۵۶ درصد است.»   این ادعا نیز از سوی کاربران مطرح شده و تاکنون تأیید رسمی از طرف راتن تومیتوز یا منابع مستقل دریافت نکرده است. تفاوت میان امتیاز «Verified Audience» و دیگر داده‌های کاربران، باعث شکل‌گیری بحثی قدیمی درباره شیوه جدید امتیازدهی این سایت شده است.

در نهایت، آنچه تاکنون مشخص است این است که «اودیسه» هم‌زمان با موفقیت تجاری، وارد یک نبرد رسانه‌ای در فضای مجازی شده است؛ جایی که بخشی از کاربران آن را متهم به بزرگ‌نمایی موفقیت می‌کنند و بخشی دیگر معتقدند حملات اخیر، تلاشی برای زیر سؤال بردن دستاورد فیلم است.

فعلاً هیچ سند معتبری برای اثبات ادعای تقلب وجود ندارد؛ اما حجم واکنش‌ها نشان می‌دهد رقابت پیرامون «اودیسه» تنها در سالن‌های سینما جریان ندارد و به میدان شبکه‌های اجتماعی نیز کشیده شده است.
 

  راتن تومیتوز چگونه امتیاز فیلم‌ها را محاسبه می‌کند؟
 

همزمان با بالا گرفتن بحث‌ها درباره امتیاز «اودیسه» در راتن تومیتوز، بار دیگر شیوه امتیازدهی این وب‌سایت به یکی از موضوعات مورد بحث کاربران تبدیل شده است.

برخلاف تصور رایج، راتن تومیتوز میانگین نمرات منتقدان یا مخاطبان را نمایش نمی‌دهد. آنچه به‌عنوان درصد روی صفحه هر فیلم دیده می‌شود، در واقع درصد افرادی است که نظر مثبت داشته‌اند، نه میانگین امتیاز آنها.

در بخش منتقدان، اگر ۶۰ درصد یا بیشتر از نقدها مثبت باشند، فیلم نشان Fresh (گوجه قرمز) دریافت می‌کند و اگر این میزان کمتر از ۶۰ درصد باشد، با نشان Rotten نمایش داده می‌شود.

آثاری که علاوه بر کسب امتیاز بالا، شرایطی مانند داشتن دست‌کم ۸۰ نقد و حضور منتقدان معتبر را داشته باشند، نشان Certified Fresh را نیز دریافت می‌کنند.

در بخش مخاطبان نیز سازوکار مشابهی وجود دارد. امتیازی که امروز با عنوان Popcornmeter یا Verified Audience نمایش داده می‌شود، درصد مخاطبانی است که به فیلم ۳.۵ ستاره از ۵ یا بیشتر داده‌اند.

به همین دلیل، این عدد نیز میانگین نمرات کاربران نیست، بلکه سهم افرادی را نشان می‌دهد که تجربه تماشای فیلم را «مثبت» ارزیابی کرده‌اند.

همین تفاوت در روش محاسبه باعث شده است برخی کاربران شبکه‌های اجتماعی، اختلاف میان درصد Verified Audience و داده‌های دیگر را به عنوان «دستکاری امتیاز» تعبیر کنند؛ در حالی که منتقدان این ادعا یادآوری می‌کنند مقایسه این اعداد بدون توجه به روش محاسبه، می‌تواند گمراه‌کننده باشد.

با این حال، یکی از انتقادهای قدیمی به راتن تومیتوز همین شیوه امتیازدهی است؛ چرا که این سامانه در نهایت تمام نقدها را به یک رأی «مثبت» یا «منفی» تقلیل می‌دهد. در نتیجه، نقدی که فیلم را «قابل قبول اما پرایراد» می‌داند، در محاسبات همان ارزشی را دارد که نقدی کاملاً تحسین‌آمیز دارد و برعکس، یک نقد نسبتاً منفی نیز با نقدی که فیلم را کاملاً شکست‌خورده توصیف می‌کند، در دسته «منفی» قرار می‌گیرد. به همین دلیل، درصد راتن تومیتوز شاخص میزان رضایت است، نه شاخص کیفیت یا میانگین نمره واقعی فیلم.