فیلم شهر مخصوص فیلم‌اولی‌ها میشود/ باید برای فیلمساز دغدغه ایجاد کرد
نشست خبری رویدادهای «جان شهر» و «شهر تا شهر» امروز ۲۳ آبان با حضور مریم پیرکاری مدیرعامل مؤسسه تصویرشهر و علیرضا دهقان مدیر اجرایی کارگاه‌ها و مسترکلاس‌های «شهر تا شهر» در پردیس سینمایی ملت برگزار شد.
علی رستگار مجری نشست در ابتدا درگذشت کوروش زارعی، مقداد اسلامی و حسین پرورش هنرمندان ایرانی را تسلیت گفت و بیان کرد: مؤسسه تصویرشهر وظیفه تولید آثار سینمایی و مدیریت سینماها را بر عهده داشته است. از زمان حضور خانم پیرکاری ریل‌گذاری جدیدی انجام شد تا علاوه بر این دو مسیر، موضوع استعدادیابی را نیز دنبال کنیم. پس از نهمین جشنواره فیلم شهر تصمیم جدی در زمینه استعدادیابی فیلمنامه گرفته شد و امیدواریم دهمین دوره جشنواره فیلم شهر با این رویداد به جشنواره فیلم‌اولی‌ها تبدیل شود.
وی افزود: «قصه شهر جنگی» نیز در پی این رویکرد نسبت جنگ و شهر را دنبال می‌کرد که فراخوان آن اردیبهشت امسال منتشر شد. سه طرح برگزیده انتخاب و قرارداد با نویسندگان آن‌ها منعقد شد و این آثار به‌زودی وارد فاز تولید می‌شوند و در جشنواره فیلم شهر رونمایی خواهند شد. فراخوان طرح و برنامه «جان شهر» برای نگارش فیلمنامه‌های شهری با ۱۵ موضوع منتشر شده است و علاقه‌مندان تا ۹ آذر فرصت ارسال آثار دارند. تاکنون حدود ۵۰ طرح ارسال شده است.
رستگار تصریح کرد: خانم پیرکاری قصد داشتند جشنواره فیلم شهر به‌صورت سالانه برگزار شود اما امسال به دلیل جنگ امکان برگزاری این رویداد فراهم نشد. به همین دلیل تصمیم گرفتیم این خلأ را با رویداد «شهر تا شهر» پر کنیم. اصل و اساس این رویداد استعدادیابی در حوزه فیلمنامه‌نویسی است. روز دوم این رویداد نیز همزمان با روز پژوهش خواهد بود و قصد داریم این جوانان با مدیران شهری جلسه داشته باشند تا آثارشان به‌صورت دقیق نگارش شود.
در ادامه این نشست مریم پیرکاری بیان کرد: هر مجموعه‌ای پس از طی یک مسیر به بلوغ می‌رسد و باید این بلوغ را بروز و ظهور دهد. روزی که به تدوین «جان شهر» رسیدیم همه به این نتیجه رسیدیم که ای‌کاش سند «جان شهر» را در سال اول در اختیار داشتیم. درواقع در سال اول ما و شهرداری در حال شناخت اجزای یکدیگر بودیم و چهار سال زمان نیاز بود تا به یک سند برسیم. در تعاملاتی که با شهر و شهرداری داشتیم، به چند موضوع رسیدیم که هرکدام زیرمجموعه‌هایی دارند. ترجیح دادیم این موضوعات را به کسانی که علاقه‌مند هستند درباره مسائل شهری فیلم بسازند، ارائه دهیم. این موضوعات شامل «شهر محترم»، «شهر خوش‌پوش»، «شهر خوش‌بو»، «شهر سازگار»، «شهر جوان»، «شهر سلامت»، «شهر داور» و… است.
وی افزود: ما سال گذشته برای تولیداتمان کلیدواژه «شهر امن» را داشتیم اما با مشورت کارشناسان به «شهر خاطر‌جمع» رسیدیم زیرا کلمه امن بار معنایی خاصی داشت.
وی ادامه داد: از آنجا که امسال جشنواره فیلم شهر برگزار نمی‌شود، یک میان‌رویداد با نام «شهر تا شهر» برگزار می‌کنیم که مبنای آن «جان شهر» است. این رویداد یک بوت‌کمپ است که افراد برای حضور در آن مصاحبه می‌شوند، سه روز بازدید شهری دارند و یک روز نیز با مدیران شهری جلسه برگزار می‌کنند.
مدیرعامل تصویرشهر تصریح کرد: مدیران شهری قطعاً از ما به‌عنوان مؤسسه تصویرشهر توقعاتی دارند و ما همواره به آن‌ها می‌گوییم که باید برای فیلمسازان و فیلمنامه‌نویسان دغدغه ایجاد کنیم. با سفارش دادن به تولید مطلوب نمی‌رسیم بلکه فیلمساز باید دغدغه داشته باشد. در این اردوی سه‌روزه دوستان با دغدغه‌های شهری مواجه می‌شوند و یک روز نیز با مدیران شهری جلسه دارند. پس از همراهی با مربیان، به یک ایده می‌رسند و در اختتامیه جشنواره فیلم شهر برگزیدگان معرفی می‌شوند. تلاش داریم جشنواره فیلم شهر با هفت تا ۹ فیلم آماده برگزار شود و این رویداد به‌جای مرور آثار سینمایی، کاربردی برای فیلم‌اولی‌ها داشته باشد.
در ادامه نشست، علیرضا دهقان بیان کرد: بخشی از برنامه‌های «جان شهر» برگزاری بوت‌کمپ‌هاست که بستر مناسبی برای نویسندگان جوان فراهم می‌کند تا یک محیط حرفه‌ای را تجربه کنند. پیش‌بینی ما این است که تقریباً ۵۰ نفر در بازه سنی ۱۸ تا ۳۵ سال وارد بوت‌کمپ‌های ما شوند. تلاش شده است از فضاهای مختلف شهر تهران بازدید کنند، فضاهایی که شاید بازدید از آن‌ها برای افراد عادی به‌راحتی امکان‌پذیر نباشد. تلاش داریم شهر به یک شخصیت تبدیل شود که در جان فیلم‌های ما حضور دارد. شرکت‌کنندگان با منتورها در ارتباط هستند و قصد داریم از استادان سینما، معماری، جامعه‌شناسی و… دعوت کنیم تا درباره قصه‌های درون‌شهری برای شرکت‌کنندگان صحبت کنند. برگزیده این طرح در روز چهارم معرفی میشود و قرارداد با صاحب آن طرح منعقد خواهد شد.
داوود کنشلو از ایکنا درباره دلیل برگزاری یک میان‌رویداد، تعریف سبک زندگی ایرانی ـ اسلامی و پرداختن به دو جنگ اخیر سؤال پرسید و پیرکاری در پاسخ گفت: اگر این میان‌رویداد را برگزار نمی‌کردیم، برای جشنواره فیلم شهر به تولید نمی‌رسیدیم. ما دوست داشتیم یک دوره پژوهشی با حضور جوانان بااستعداد و علاقه‌مند برگزار کنیم. سبک زندگی ایرانی ـ اسلامی در بستر شهر مورد توجه قرار می‌گیرد و در این جلسه نمی‌توان درباره مؤلفه‌های آن صحبت کرد، زیرا موضوع مفصلی است. ما «قصه شهر جنگی» را برای پرداختن به دو جنگ اخیر داشتیم و در این رویداد نیز حتماً بچه‌ها درباره جنگ صحبت خواهند کرد زیرا جنگ و میدان، پدیده‌هایی نیستند که نادیده گرفته شوند. یکی از آثار ما که امیدوارم به جشنواره فجر برسد، نمایی از میدان دارد زیرا نمی‌توان آن را نادیده گرفت.
دهقان در ادامه تصریح کرد: معمولاً رویدادهای ما اکران‌محور هستند. برای مثال جشنواره فیلم کوتاه تهران تولیدات یک سال فیلم کوتاه را به نمایش می‌گذارد شاما در جشنواره‌های موضوعی حجم تولیدات پایین می‌آید. خانم پیرکاری می‌خواهند تولیدات جدیدی را برای جشنواره فیلم شهر ارائه دهند تا این جشنواره صرفاً مروری بر آثار نباشد.
پیرکاری گفت: جشنواره فیلم شهر از سال گذشته همچنان در مؤسسه تصویرشهر ادامه داشته و نیاز داشتیم در قالب یک رویداد اعلام کنیم که این جریان همچنان ادامه دارد.
تبسم کشاورز از برنا درباره پرداختن به مسائل مختلف شهری میزان استقلال فیلمسازان در پرداخت انتقادی به مسائل شهری و بودجه تولید این طرح‌ها سؤال پرسید و پیرکاری در پاسخ گفت: در زمینه پرداخت انتقادی، هیچ نهادی مانند ما فیلم «اردوبهشت» را نساخته است و بسیاری به ما می‌گفتند با پول شهرداری علیه شهرداری فیلم ساخته‌اید. ما می‌خواستیم بگوییم مهم است که انسان از خودش انتقاد کند و قانون در کشور ما یک برگ برنده است. من همواره معتقدم نقد با غرض و مرض متفاوت است. استادی داشتیم که می‌گفت مسلمان باید از نقد استقبال کند، اما مهم است که نقد مانند یک هدیه چگونه به طرف مقابل منتقل شود. مهم است چه کسی و برای چه موضوعی می‌خواهد انتقاد کند. ما به کسی پول نمی‌دهیم که با سیاه‌نمایی بخواهد دور دنیا بچرخد.
وی ادامه داد: برای تولیدات جشنواره فیلم شهر باید چیزی بین جشنواره فیلم کوتاه تهران و جشنواره فیلم فجر باشد. برای مثال در حال حاضر می‌توانیم با بودجه‌ای حدود ۲۵ تا ۳۵ میلیارد تومان کل فیلم را جمع کنیم. افراد باید در فیلم‌هایشان عوامل جدید و بااستعداد را به سینما معرفی کنند. یکی از قصه‌های «شهر تا شهر» درباره معماری داخلی خانه‌هاست. این طرح آسیب‌شناسی شهروندی و اجتماعی انجام می‌دهد و شهرداری را نقد می‌کند که چرا به این خانه‌ها پایان کار می‌دهد زیرا این نوع معماری با زیست ایرانی همخوانی ندارد.
محمدحسین سلطانی از فرهیختگان درباره اینکه بهتر است هزینه برگزاری جشنواره فیلم شهر صرف تولید آثار شود، سؤال پرسید و پیرکاری بیان کرد: اساساً فیلمسازان و جوانان فیلمساز علاقه‌مند به دیده شدن هستند. جشنواره فجر یک سال بخش «نگاه نو» دارد و یک سال ندارد. در این شرایط جوانان جشنواره‌های تخصصی فیلم کوتاه، مستند، کودک و نوجوان را دارند. شهرداری ۹ دوره جشنواره فیلم شهر را برگزار کرده است و ما به دنبال پاک کردن صورت‌مسئله نیستیم زیرا باید بستری وجود داشته باشد تا این تولیدات را نمایش دهیم. اگر جشنواره فیلم شهر به جشنواره فیلم‌اولی‌ها تبدیل شود، آن‌ها می‌توانند با تجربه بیشتری وارد جشنواره فیلم فجر شوند. اگر با سازمان سینمایی تعامل داشته باشیم، می‌توانند برگزیدگان جشنواره فیلم شهر را به جشنواره فجر ببرند مانند جشنواره فیلم کوتاه و «سینماحقیقت».
حمید صنیعی‌منش از تسنیم درباره تفاوت «تهران سینما» و «جان شهر» سؤال پرسید و پیرکاری در پاسخ گفت: «تهران سینما» سند مشخصی دارد و «جان شهر» سند موضوعی ماست. امسال جشنواره فیلم فجر در آیین‌نامه خود اعلام کرد که فیلم‌ها نباید در هیچ رویداد داخلی حضور داشته باشند. تولیدات «شهر تا شهر» قرار است در جشنواره فیلم شهر رونمایی شوند و در حال حاضر سه اثر در دست تولید داریم.
ابوالفضل جواهری از سینماپرس از مدیریت پردیس سینمایی ملت انتقاد کرد.
مهیار جوادی‌فر از سینمای نو درباره اینکه چرا در کنار جوانان از فیلمنامه‌نویسان حرفه‌ای استفاده نمی‌شود و همچنین معیار انتخاب استادان کارگاه‌ها سؤال پرسید و پیرکاری در پاسخ توضیح داد: ما نباید تصویر آرمانی از داشته‌ها و ظرفیت‌های خودمان داشته باشیم. ما کسی را نداریم که «ادیسه» و «بازی تاج‌وتخت» بنویسد و باید از همین جوانان و ظرفیت‌های موجود استفاده کنیم و زمینه را برای استعدادیابی فراهم کنیم تا هوای تازه‌ای وارد سینما شود. نویسندگان حرفه‌ای به‌عنوان منتور در کنار جوانان حضور دارند.
در ادامه، علیرضا دهقان عنوان کرد: ما در انتخاب استاد همیشه با مشکل مواجه هستیم چه در دانشگاه و چه در جشنواره‌ها. برخی علاقه‌ای به تدریس ندارند و برخی نیز امکان حضور ندارند. در نتیجه با هنرمندان محدودی مواجه هستیم هرچند قبول دارم که می‌توانیم انتخاب‌های بهتری داشته باشیم.
لیلا ضامنی از شبستان درباره نقش مسجد در سبک زندگی ایرانی ـ اسلامی و استفاده از ظرفیت مساجد در «جان شهر» سؤال پرسید و پیرکاری گفت: ما همیشه به پیوند مسجد و فرهنگسراها فکر کرده‌ایم اما صادقانه بگویم برای «جان شهر» و «شهر تا شهر» فکری برای مساجد نداشته‌ایم. می‌توانیم برای فراخوان‌هایمان پایگاه‌های فرهنگی مساجد و فرهنگسراها را درگیر ثبت‌نام کنیم اما نمی‌توانم قول برگزاری کارگاه در مساجد را بدهم.
رضا پورزارعی از روزنامه هنرمند درباره معضلات اجتماعی شهرهای دیگر و همچنین پرداختن به مسئله حجاب سؤال پرسید و پیرکاری گفت: ما با شهرداری شهرهای دیگر نیز صحبت کرده‌ایم تا پیوندی برای برگزاری جشنواره فیلم شهر در شهرهای دیگر ایجاد شود، اما نمی‌دانم این ایده تا چه اندازه عملیاتی خواهد شد. در «جان شهر» موضوع «شهر خوش‌پوش» را داریم. حجاب دو منظر فردی و اجتماعی دارد و من در اینجا کاری به منظر قانونی این موضوع ندارم. ما حتماً خودمان را در زمینه فرهنگ‌سازی در این حوزه موظف می‌دانیم؛ زیرا شهر نباید شکلی آزاردهنده داشته باشد. اگر به دغدغه مشترکی با یک فیلمساز در زمینه پوشش ایرانی ـ اسلامی برسیم، حتماً فیلم می‌سازیم، اما علاقه‌ای به سفارش فیلم نداریم.
در پایان محمدصالح حجت‌الاسلامی از یکتاهنر درباره محدودیت سنی رویداد «شهر تا شهر» سؤال کرد و پیرکاری در پاسخ عنوان کرد: ما در بوت‌کمپ «شهر تا شهر» محدودیت سنی داریم، اما برای فراخوان «جان شهر» تنها فاکتور مهم، فیلم‌اولی بودن است.