یک عکس، دو احتمال و یک بنبست / «مراقب» محسن قرایی و ماجرای حجاب در سینمای ایران
در تصویر منتشرشده، لاله مرزبان بدون حجاب دیده میشود؛ اتفاقی که با توجه به سابقه رسمی فعالیت کارگردان و حضور بازیگران شناختهشده در پروژه، باعث ایجاد بحثهای زیادی در فضای مجازی شد.
مطابق اطلاعات رسیده به سلام سینما، پس از انتشار این تصویر، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی نسبت به ماجرا واکنش نشان داده و در نهایت نسخهای از فیلم برای مسئولان به نمایش درآمده که ظاهرا از نظر حجاب مغایرتی با قوانین رسمی نداشته است. فعلا هم اطلاعات بیشتری درباره این موضوع منتشر نشده است.
اما همینجا یک ابهام شکل میگیرد.
اگر عکس منتشرشده واقعاً مربوط به نسخه نهایی فیلم باشد، آیا دو نسخه از اثر ساخته شده است (یک نسخه با رعایت حجاب برای نمایش و مصرف داخلی و نسخهای دیگر برای حضور در جشنوارههای خارجی)؟ یا اساساً تنها همان نسخه دارای حجاب ساخته شده و عکس بیحجاب، تصویری خارج از نسخه نهایی فیلم بوده که انتشارش میتوانسته توجه رسانهها و مخاطبان را به فیلم جلب کند؟
فعلاً هیچکدام از این دو احتمال تأیید نشدهاند و نمیتوان با قطعیت درباره واقعیت ماجرا صحبت کرد.
اما شاید مسئله اصلی حتی فراتر از سرنوشت فیلم «مراقب» باشد. این اتفاق نشان میدهد که موضوع حجاب، بیش از گذشته به یکی از پیچیدهترین گرههای سینمای ایران تبدیل شده است؛ گرهی که از یکسو واقعیت امروز جامعه و حضور بازیگران در پروژههای داخلی و خارجی را در بر میگیرد و از سوی دیگر همچنان با قوانین و چارچوبهای رسمی سینما در تعارض قرار میگیرد.
شاید پرسش اصلی این باشد که وقتی حتی انتشار یک عکس میتواند چنین ابهامی ایجاد کند، گفتمان رسمی سینمای ایران برای مواجهه با این واقعیت تازه و غیر قابل انکار، دقیقاً چه راه حلی دارد؟
فعلاً به نظر میرسد پاسخ روشنی برای این سؤال وجود ندارد.